Opiniestuk Illegaliteit Kernwapens 8 juli 2006

Tien jaar geleden, op 8 juli 1996, oordeelde het allerhoogste rechtscollege ter de wereld dat het dreigen met en het gebruik van kernwapens niet in overeenstemming te brengen zijn met de bestaande rechtsregels, zoals die onder andere vervat zitten in het internationaal oorlogsrecht, het humanitair recht en zelfs het milieurecht. Deze uitspraak van het Internationaal Gerechtshof van Den Haag kwam er op vraag van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.

Belangrijk is dat het Internationaal Gerechtshof zich ook uitsprak over de interpretatie van artikel VI van het Non-Proliferatieverdrag. Hierin staat dat alle kernwapenlanden zich actief moeten inzetten voor nucleaire ontwapening. Het Hof verduidelijkte deze doelstelling door klaar en duidelijk te stellen dat zolang het einddoel, met name een totale nucleaire ontwapening, niet bereikt is, alle kernwapenlanden zich buiten de wet stellen.

Hoog tijd om ons in regel te stellen met het internationaal recht. Een belangrijke bijdrage hieraan zou kunnen geleverd worden tijdens de topontmoeting over “de modernisering van de NAVO in de 21ste eeuw”, die in november in Riga plaatsvindt. De VS zijn momenteel nog de enige kernmacht die atoomwapens opslaat buiten haar eigen grondgebied. In zes Europese NAVO-landen (Duitsland, VK, Nederland, Italië, Turkije en België) liggen 480 tactische Amerikaanse atoombommen van het type B61 opgeslagen. Op de Belgische NAVO-luchtmachtbasis Kleine Brogel liggen er twintig. Eén enkele moderne B61 heeft een explosiekracht die vergelijkbaar is met 170 miljoen kilogram springstof, zowat 14 keer krachtiger dan de bom die Hiroshima verpulverde. In Hiroshima stierven ongeveer 140,000 van de 350,000 inwoners tegen het einde van 1945. Vele duizenden andere burgers stierven nadien, soms jaren later, aan de gevolgen van de radioactieve straling, waaronder kinderen die op het ogenblik van het bombardement zelfs nog niet geboren waren.

De Amerikaanse kernwapens in Kleine Brogel staan officieel onder VS-gezag, maar de “nuclear sharing” binnen de NAVO bepaalt dat Belgische piloten worden getraind om in tijden van conflict deze illegale massavernietigingswapens met Belgische F16’s ter plaatse te brengen en af te werpen. Kernwapens zijn een misdaad tegen de menselijkheid. Daarom moet er dringend een diepgaande discussie over de rol van de Amerikaanse kernwapens in Europa en de politieke en militaire consequenties daarvan plaatsvinden en dit zowel in de regering, in het parlement als in de samenleving.

Het instandhouden van de opslag van atoomwapens in zes Europese NAVO-landen beknot in belangrijke mate onze geloofwaardigheid in de strijd tegen de verspreiding van kernwapens. Landen als Noord-Korea, India, Pakistan, Israël en Iran hebben illegale kernwapens ontwikkeld – of op zijn minst pogingen daartoe ondernomen – op basis van de invoer van zogenaamd civiele nucleaire technologie voor de opwekking van kernenergie. Ze verantwoorden dit onder meer door te verwijzen naar de illegale NAVO-kernwapens in Europa en kopiëren de officiële argumenten van de alliantie, namelijk dat deze kernwapens nodig zijn voor “hun veiligheid” en dat ze de noodzakelijke “stabiliteit en evenwicht in de regio” garanderen. Hoe lang zal het duren vooraleer Pakistan ons concept van “nuclear sharing” kopieert en zijn kernwapens in bevriende landen in het Midden-Oosten installeert? De aanwezigheid van Amerikaanse kernwapens in België en andere Europese landen werkt de proliferatie eerder in de hand dan ze tegen te gaan.

Zowel in het Vlaams Parlement als recentelijk in de federale Kamer van volksvertegenwoordigers werden resoluties gestemd waarin de regering opgedragen wordt om de terugtrekking van de illegale Amerikaanse kernwapens uit Europa aan te kaarten. Deze resoluties moeten onverwijld worden uitgevoerd. De Belgische regering moet het voortouw nemen om dit thema op de agenda te zetten van de NAVO-top in Riga eind 2006. In het verleden werden ook al Amerikaanse kernwapens weggehaald uit IJsland, Denemarken (Groenland), Canada en Griekenland, zonder dat dit het lidmaatschap of de cohesie binnen het bondgenootschap in gevaar bracht.

Vandaag, precies tien jaar na de historische uitspraak van het Internationaal Gerechtshof van Den Haag roepen ondergetekenden de regering op hiervan werk te maken. Tezelfdertijd roepen ze alle burgers op deel te nemen aan de geweldloze blokkade van de kernwapenbasis van Kleine Brogel op 9 augustus 2006. Die dag wordt de 61ste verjaardag herdacht van de atoombomexplosie op Nagasaki, drie dagen na Hiroshima.

Eerste ondertekenaars zijn

Initiatiefnemers (5)
Akiba Tadatoshi, burgemeester Hiroshima en voorzitter Mayors for Peace,
Eloi Glorieux, Vlaams parlementslid, GROEN!,
Iccho Itoh, Burgemeester Nagasaki
Patrik Vankrunkelsven, Senator, Burgmeester Laakdal en vice-voorzitter Mayors for Peace
Pol D’Huyvetter, bestuurslid Voor Moeder Aarde vzw – Friends of the Earth Flanders

Burgemeesters en parlementsleden (76)
Anne Marie Hoebeke, Vlaams Volksvertegenwoordiger
Anne-Marie Lizin, voorzitster Senaat en Burgemeester Huy
Anne Provoost, auteur
Antoine Denert, Burgemeester Kruibeke
Bart Caron, Vlaams Volksvertegenwoordiger
Benny Spreeuwers, Burgemeester Opglabbeek
Bruno De Lille en Henk Van hellem, Brussel
Carl Vereecke, Burgemeester Kuurne
Caroline Genner, Fractietleider Vlaams Parlement Sp.A/Spirit
Christian Krings, Burgemeester St-Vikt
Danny Claeys, Burgemeester Nazareth
Dirk Claes, Burgemeester Rotselaar en Volksvertegenwoordiger CD&V
Dirk De Cock, Vlaams Volksvertegenwoordiger Spirit
Dirk de Kort, Burgemeester Brasschaat
Dirk De Vis, Burgemeester Ham
Dirk Pieters, Burgemeester Halle
Dirk Van der Maelen, Kamerlid SP.A
Eddie De Block, Burgemeester Merchtem
Eddy Poffé, Burgemeester Tienen
Filip Gijssels, Burgemeester Kaprijke
Frank Beke, Burgemeester Gent
Frans Schrauwen, Burgemeester Essen
Freddy Willockx, Burgemeester Sint-Niklaas
Geert Lambert, voorzitter SPIRIT
Harrie Hendrickx, Burgemeester Schoten
Herman De Loor, Burgemeester Zottegem
Hervé Doyen, Volksvertegenwoordiger en Burgemeester Jette
Hugo Casaer, Burgemeester Beersel
Ignace Dereeper, Burgemeester Oudenburg
Ingrid Pira, Burgemeester Mortsel
Jaak Gabriëls, Burgemeester Bree
Jan Peumans, Vlaams parlementslid N-VA, Burgemeester Riemst
Jan Roegiers, Vlaams Volksvertegenwoordiger
Jan Verheyden, Burgemeester Tessenderlo
Jean Cornil, Senator PS
Jean-Luc Dehaene, Europees parlementslid CD&V, Burgemeester Vilvoorde
Jean-Pierre Brouhon, Schepen Elsene/Ixelles
Jean-Pierre De Groef, Burgemeester Machelen
Jef Kersemans, Burgemeester Oud-Turnhout
Johan Van Tittelboom, Burgemeester Herzele
Joris Vandebroucke, Vlaams Volksvertegenwoordiger
Jos De Meyer, Vlaams Vertegenwoordiger
Josy Arens, Volksvertegenwoordiger, cdH
Jozef De Borger, Burgemeester Londerzeel
Koen T’Sijen, Kamerlid Spirit
Kurt De Loor, Vlaams Volksvertegenwoordiger sp.a & OCMW-Voorzitter Zottegem
Leo Peeters, Burgemeester Kapelle-op-den-Bos
Lieven Latoir, Burgemeester Sint-Lievens-Houtem
Lionel Vandenberge, Senator, Spirit
Luc Dehaene, Burgemeester Ieper
Luc Peetermans, Burgemeester Herselt
Ludo Sannen, Vlaams Volksvertegewoordiger
Ludwig Vandenhove, Senator SP.A, Burgmeester Sint-Truiden
Marc Wijnants, Burgemeester Linter
Michele Hostekint, Vlaams Volksvertegenwoordiger sp.A
Mieke Vogels, Vlaams Volksvertegenwoordiger Groen!
Monica Van Kerrebroeck, Vlaams Volksvertegenwoordiger
Muriel Gerkens, Volksvertegenwoordigster Ecolo
Norbert De Baetselier, Voorzitter Vlaams Parlement
Patrick Janssens, Vlaams parlementslid sp.A, Burgemeester Antwerpen
Patrick Moriau, Volksvertegenwoordiger en Burgemeester Chapelle-Lez-Herlaimont
Paul Buekers, Burgemeester Herk-de-Stad
Paul Van Grembergen, Burgemeester Evergem
Paul Vanhie, Burgemeester Ledegem
Pierre Galand, Senator PS
Robert Voorhamme, Vlaams Volksvertegenwoordiger
Rudi Daems, Vlaams Volksvertegenwoordiger Groen!
Roel Deseyn, Kamerlid CD&V
Roland Crabbe, Burgemeester Nieuwpoort
Sven Gatz, Vlaams Volksvertegewoordiger
Tony Beerten, Burgemeester Heusden-Zolder
Vera Dua, Vlaams Volksvertegenwoordiger en voorzitter Groen!
Willy De Waele, Burgemeester Lennik
Willy Minnebo, Burgemeester Zwijndrecht
Zoé Genot, Volksvertegenwoordiger Ecolo

Prominenten (52)
Alan Gevaert, muzikant, dEUS
Albert Martens, Professor Emeritus
Andy Vermaut, freelance journalist voor de krant van West-Vlaanderen, Ticket, De Zondag
Ann Meskens, filosofe & publiciste
Anke Hintjens, Oxfam Wereldwinkels
Bart Demyttenaere, auteur
Dave Sinardet, Politicoloog
Didi de Paris, auteur.
Dirk Holemans, zakelijk leider van Victoria Deluxe
Dirk Draulans, Vlaams misdaadauteur, journalist en schrijver van reisverhalen
Elisabeth Marain , auteur
Eric Goeman, Woordvoerde Attac Vlaanderen
Eric Messens, biochemicus, hoofddocent Universiteit Gent
Frank Adam, auteur
Frank Deboosere, weerman
Frank Liefooghe, kunstenaar
Frans Denissen, schrijver en literair vertaler.
Filip Reyntjens, voorzitter Instituut voor Ontwikkelingsbeleid en -beheer, Universiteit Antwerpen
Geertrui Daem, auteur
Gil vander Heyden, auteur
Guido Van Heulendonk, auteur
Guy Magnus, Vlaamse Artsen voor Milieu en Maatschappij
Prof. dr. Hendrik Vos, Centrum voor EU-studies, directeur, Universiteit Gent
Prof. Henri Firket et Prof. Pierre Pierart, AMPGN
Herr Seele, cartoonist
Hugo Van Dienderen, voorzitter Groen ! Plus
Hubert van Lier, voorzitter van het Genootschap van Vlaamse Misdaadauteurs
Ingrid Vander Veken, auteur en journaliste
Prof. dr J. De Maeseneer, gewoon Hoogleraar Huisartsgeneeskunde en eerstelijnsgezondheidszorg Universiteit Gent.
Jean-Pierre Rondas, Producer Radio Klara VRT
Jeanneke van de Ven, coördinator Aardewerk
Jeroen Janssen, striptekenaar
Johan de Boose, auteur; programmamaker VRT
Joke van Leeuwen, auteur, tekenaar, performer
Joris Iven, dichter
Kamiel Vanhole, schrijver
Koen Stassijns, dichter & bloemlezer
Kris Cuppers, acteur
Leen Laenens, voorzitster Oxfam Wereldwinkels
Linda Van Mieghem, jeugdauteur
Luc Vanneste, Groene Gordel Front in Brugge
Ludo De Brabander, Stafmedewerker Vrede vzw
Ludwig Vandenhove, Senator & burgemeester Sint-Truiden
Luk Van Soom, kunstenaar
Luuk Gruwez, auteur
Marc Boone, historicus, hoogleraar Ugent
Manu Claeys, essayist
Marijke Libert, journalist, auteur
Marc Herremans, triathlon
Marleen Finoulst, arts-journalist
Monika van Paemel, auteur
Michel Vanhoorne, Coordinator LEF
Pat Patfoort, aueur en docent
Patrick Lateur, auteur
Paul Demets, dichter en recensent voor Radio 1, De Morgen en Knack
Paul De Witte, voorzitter Basisbeweging voor democratie in samenleving en kerken Pax Christi Wallonie & Bruxelles
Peter Theunynck, dichter
Pieter Saey, Hoofddocent UG
Stefan Brijs, schrijver
Tia Hellebaut, atlete
Walter De Jonghe, studiedienst sp.a
Willy Spillebeen, auteur
Yonnec Polet, Président CNAPD