De WTC aanslagen en de oorlog in Afghanistan
Katern Winter 2001
In het editoriaal van vorig nummer, geschreven vlak na de terrreuraanslagen van 11/9/01 in de VS, drukten we onze verbijstering en afkeer uit voor de aanslagen en ons medeleven met de slachtoffers. We formuleerden onze visie en standpunten, die nog steeds dezelfde zijn en vanwaaruit we ons hebben geëngageerd binnen het platform tegen de oorlog. Gewelddadig en militair reageren op deze terreuraanslagen brengt alleen maar een escalatie van geweld teweeg en versterkt de voedingsbodem voor terrorisme. Om het terrorisme met wortel en al uit te roeien moeten we de voedingsbodem ervan wegnemen: opeenhoping van onopgeloste conflicten, frustratie, ellende, armoede, vernedering en onderdrukking, zowel militair, economisch, sociaal, cultureel. Je leest in in deze katern hoe de V.S. hier bij velen aanleiding toe geeft en zich daardoor vijanden heeft gecreëerd. In relatie hiermee willen we ons medeleven ook uitbreiden naar alle onschuldige slachtoffers, waar en wanneer ook ter wereld, waaronder de vele slachtoffers van acties door de V.S. zelf in het verleden ondernomen. We staan stil bij de vraag waarom het terrorisme nu opeens met militaire middelen moet worden bestreden, wat tot een verdere uitholling bijdraagt van internationale rechtsregels en gevaarlijke precedenten schept. We onderzoeken de verwarrende boodschappen die het Westen geeft, door zich als ridder van de vrijheid en de democratie voor te doen en tegelijk dictatoriale regimes te steunen, als de zakelijke belangen maar gevrijwaard worden. Ja, we vragen ons ook af hoe zakelijke motieven hebben meegespeeld in de verborgen agenda. Verder zien we hoe de strijd tegen het terrorisme en voor de democratische vrijheden deze vrijheden zelf dreigt in gevaar te brengen. Heeft de oorlog een positief resultaat opgeleverd? Hoelang zal de nieuwe coalitie in Afghanistan zonder onoverkomelijke spanningen blijven, ook in de relatie met de vredestroepen? En wat als de spanningen escaleren tussen de leden van de coalitie, die verschillende etnieën vertegenwoordigen, die ook buiten Afghanistan leven? Was er een alternatief voor de oorlog? We brengen jou teksten vanuit verschillende visies en hopen hiermee je inzicht te verruimen, goed wetend dat we binnen deze 12 bladzijden niet alles kunnen zeggen. Over zo'n complexe situatie zal trouwens nooit alles gezegd zijn.
Katern bij het driemaandelijks tijdschrift van Voor Moeder Aarde vzw, jaargang 10, nummer 2, zomer 2001.
Maria Hendrikaplein 5-6, 9000 Gent.
Tel +32-9-2428750
Fax +32-9-2428751
E-mail: belgium@motherearth.org
Contactadres werkgroep inheemse volkeren: Overstraat 80, 3020 Veltem, tel. 016/480036, rverjauw@yucom.be
De laatste maanden heeft Voor Moeder Aarde een leidende rol
gespeeld in het "Vredesplatform" Coalitie Tegen de Oorlog.
Dit platform is ondertekend door meer dan 120 groepen en
organisaties uit gans het land. De coalitie omvat vredesbewegingen,
zoals Vrede vzw en Forum voor Vredesactie, maar
ook organisaties die werken rond ontwikkeling, mensenrechten
en het milieu. Daarnaast zijn er ook groepen voor vluchtelingenhulp,
religieuze groepen, vrouwenbewegingen,
verschillende communistische partijen en vakbonden. De
complete lijst kan je vinden op de website
http://www.motherearth.org/NoWar
De basisboodschap van de coalitie is duidelijk:
Stop de Oorlog.
Daarnaast zijn er bijkomende eisen, in solidariteit met de
slachtoffers van geweld overal ter wereld :
Doorbreek de geweldspiraal
Gerechtigheid, geen wraak
Geen belgische deelname aan de oorlog
Ontwapenen om te ontwikkelen
Respect, Stop racisme
Alle leden van de coalitie hebben, naast deze eisen, een platformtekst
goedgekeurd, die je kan lezen op de website.
Er is echter niet getracht om tot een consensus te komen voor
een meer specifieke analyse hoe we adequaat kunnen
reageren op terrorisme. De leden van het platform hebben een
brede waaier van opvattingen over de oorzaken van oorlog, en
hoe deze passen in een globale politieke, economische en
sociale context. Deze benadering, die een brede coalitie
mogelijk heeft gemaakt, heeft als gevolg dat er vanzelfsprekend
spanningen zijn tussen sommige groepen. Mensen uit
vredesbewegingen, met een duidelijk geweldloze basis, werken
(en marcheren) naast communistische groepen die streven
naar een gewapende revolutie. Er is ook een potentieel gebrek
aan een duidelijke strategie die verder gaat dan het onmiddellijk
streefdoel (stop de oorlog), zodat er geen werk gemaakt
wordt om de onderliggende oorzaken (wat deze ook mogen
zijn) aan te pakken. Toch heeft deze benadering voor het
ogenblik een positief resultaat. De coalitie vertegenwoordigt
een echte doorsnee van de Belgische bevolking, zowel religieus
als politiek.
Het feit dat er geen politiek gehakketak was heeft ook als
gevolg gehad dat het platform zich kon concentreren op het
practische werk tegen de oorlog. De coalitie heeft verschillende
betogingen georganiseerd sedert de verschrikkelijke
gebeurtenissen van 11 september, en de hieropvolgende oorlog
in Afghanistan.
Een week na de terroristische aanval op het World Trade
Centre te New York en op het Pentagon, was er een stille
wake bij het World Trade Centre in Brussel. Hiermee wilden
we onze verontwaardiging en medeleven tonen bij het
verlies van zoveel mensenlevens, maar we stelden ook duidelijk
dat deze gebeurtenissen geen aanleiding mochten zijn om
een oorlog te beginnen. Ook velen van diegenen die dierbaren
hadden verloren op 11 september hadden duidelijk gesteld dat
hun uitingen van verdriet niet mochten geïnterpreteerd worden
als een oproep tot oorlog.
De eerste grote demonstratie die de coalitie organiseerde was
een vredeswandeling op 7 oktober. Meer dan 3000 mensen
namen deel aan de mars van het Noordstation van Brussel
naar het Zuidstation. Een aantal deelnemers droeg witte maskers,
om de anonieme slachtoffers van geweld te herdenken.
Die avond, in het vooruitzicht op een vrije dag, hoorden we
het nieuws dat de VS en Groot-Brittanië een aanval waren
begonnen op Afghanistan. De coalitie was overeengekomen
om in geval van een militaire interventie zoveel mogelijk
mensen bijeen te brengen voor de ambassade van de VS in
Brussel. De volgende dag waren er ongeveer 1000 mensen
verzameld in een luidruchtige wake. Sommige groepen van
de coalitie hebben deze wake iedere dag verdergezet, om 5
uur 's namiddags (telkens gedurende 1 uur), sedert het begin
van de bombardementen.
Er was een grote fakkelwake in het centrum van Brussel
op 9 november, naast kleinere wakes in Leuven,
Antwerpen en Gent die door leden van het Vredesplatform
waren georganiseerd.
Het belgische voorzitterschap van de Europese Unie gaf het
Vredesplatform een extra aanleiding om druk uit te oefenen
op de regering, en in het bijzonder op onze Eerste Minister
Guy Verhofstadt, in zijn hoedanigheid als Voorzitter van de
EU. We slaagden er zeer goed in om ons anti-oorlog standpunt
te verkondigen in de betogingen naar aanleiding van
de EU topontmoetingen van de laatste maanden, vooral bij
de informele bijeenkomst van eerste ministers in Gent op 19
oktober. De laatste dag van de top van Laken, 15 december,
was er een grote anti-oorlogsbetoging, georganiseerd door de
PvdA en andere groepen die deel uitmaken van het
Vredesplatform.
De oorlog in Afghanistan lijkt nu stilaan voorbij. De VS is
van plan zich te richten tegen andere staten die verdacht worden
van hulp aan terrorisme. Daarom zal het platform
opnieuw evalueren welke rol het verder kan spelen, en op
welke manier het kan tussenkomen.
David Heller
Vertaling: Bernard De Witte
We hebben de keuze
In de katern van vorig nummer werd het meerder-mindere model voorgesteld als wortel en in standhoudende kracht van geweld. Geweld ontstaat of escaleert als één of meer mensen zich t.o.v. (een) andere(n) als meerderwaardig opstellen. We kunnen geweld enkel laten beëindigen door in de gelijkwaardigheid te komen. Pat Patfoort, die deze modellen ontwikkelde vanuit vaststellingen in de practijk, in heel veel verschillende situaties, belicht hier de gebeurtenissen op 11 september 2001 in het kader van het meerdere-mindere model.
Het kon zo niet verder, er moest ooit
eens een einde aan komen. Op de een of
andere dag zou het stoppen.
Er was een steeds groeiende discrepantie
tussen twee partijen, waar de ene
partij de andere steeds verder domineerde,
in een steeds hogere "meerdere"
positie kwam en de andere in een steeds
"mindere" positie duwde. Op een
bepaald ogenblik moest dit fenomeen
doorbroken worden.
En omdat wij, de Noord-Westerlingen,
deze helse spiraal niet stopten, hebben
ZIJ het gedaan... Op een verschrikkelijke
manier. De gruwelijkheid, de pijn,
het verdriet en het leed zijn niet met
woorden te beschrijven.
Deze steeds groter wordende discrepantie
tussen iemand in de "meerdere" positie
en een ander in de "mindere" positie,
en de omkering van positie later, komt
ook voor op andere vlakken:
Op een bepaald ogenblik zal de zoon de
situatie omkeren, en hij zal terugslaan,
mogelijks nog harder dan zijn vader
hem ooit geslagen heeft, mogelijks zal
hij zelfs zijn vader doden.
Ik zeg niet dat dit een goede manier is
om uit de mindere-positie te komen -
zeker niet. Het kan verschrikkelijk zijn,
pijnlijk, destructief. Maar deze reacties
zijn de "ultieme" reacties van mensen in
de "mindere" positie om eindelijk uit die
mindere positie te geraken. Het zijn
daden van hulpeloosheid, machteloosheid,
wanhoop, als een ultieme manier
om los te komen uit een situatie van
pijn, leed, ellende.
Op zich is het proberen loskomen uit
een mindere positie een gezonde reactie,
die voortkomt uit een instinct van zelfbehoud,
overlevingsdrang, dat bij alle
mensen bestaat. Daarom willen ze uit de
mindere positie geraken. En iedereen -
jong en oud, zwarte of blanke, rijk en
arm, handarbeider of intellectueel, man
en vrouw, christen of moslim - heeft dit
instinct. Niemand wenst in een mindere
positie te blijven, en hoe dieper men
zich verdrukt voelt, hoe groter de energie
wordt om eruit te geraken.
Maar zichzelf op zijn beurt in een meerdere
positie plaatsen is geen constructieve
manier om uit de mindere positie te
komen. Want zo plaatst men de ander in
een mindere positie en doet men
hem/haar lijden. En toch gebeurt het
meestal op deze manier, niet alleen
omdat de "mindere" geen andere oplossing
ziet om uit deze situatie te raken,
maar ook omdat de "meerdere" zich niet
bewust is van zijn/haar meerdere positie
en de mindere positie van de andere.
Hij/zij luistert niet (genoeg) naar de persoon
in de mindere positie, houdt geen
rekening met de verzoeken, smeekbeden
van de mindere, ziet niet of erkent niet
dat de mindere lijdt onder zijn/haar
positie en hoezeer dit hem/haar treft.
Op 11 September was ik aan het werk in
Afrika. De eerste reacties die ik hoorde
en las waren dus van Afrikanen. Velen
van hen waren Moslim. Nee, ze juichten
niet wanneer ze het nieuws over de tragedie
hoorden of zagen. Allen zonder
uitzondering uitten hun medeleven met
de slachtoffers, met de Noord-
Westerlingen, met mij. Ik weet dat er
beelden getoond zijn van Palestijnen in
vluchtelingenkampen die juichten na de
tragedie in New York en Washington.
Maar dit zijn groepen die zich in een
heel diepe mindere positie geplaatst
voelen door de VS. Al is dat nog geen
reden om te juichen met het ongeluk
van anderen... Maar we kunnen deze
reactie beter plaatsen wanneer we ze
vergelijken met de gedragingen van
sommigen in de geallieerde landen toen
op het einde van de tweede wereldoorlog
Berlijn werd gebombardeerd, of
toen Irak werd gebombardeerd in 1991.
Het zijn geen "goede" reacties, maar
spijtig genoeg zijn het de logische en
"normale" reacties in een meerdere/mindere
systeem. Als ZIJ nu zo reageren,
WIJ doen het ook, omdat zowel WIJ als
ZIJ denken op een meerdere/mindere
manier.
Na de eerste reactie van verdriet en
sympathie, hadden de meesten toch bijkomende
commentaar waaruit hun
gevoelens van mindere positie tegenover
de VS bleken. Deze mensen bevinden
zich niet in zo een uiterst diepe
mindere positie als de juichende
Palestijnen in de vluchtelingenkampen,
maar toch voelen ze zich in een mindere
positie.
Ik geef enkele reacties weer :
Als we eerlijk zijn met onszelf, moeten
we toegeven, elk voor zich, dat wij,
Noord-Westerlingen, inderdaad denken
en handelen vanuit een Meerdere positie
tegenover andere volkeren : wij zijn
beter dan ZIJ, onze systemen zijn beter
dan de HUNNE, onze gewoontes zijn
rechtvaardiger, wij zijn meer ontwikkeld,
beschaafder, wij zijn juist en ZIJ
zijn verkeerd, wij zijn de goeden en ZIJ
zijn de slechten. Wij beschouwen de
"zelfmoord"commando's als crimineel
en barbaars, en denken dat de ouders
van mensen die dergelijke daden
begaan onmensen zijn die hiervoor
beschaamd zouden moeten zijn. Maar
voordat we zo oordelen, zouden wij
Noord-Westerlingen beter eens bedenken
hoe vaak wij onze jonge mannen
naar een oorlog hebben gezonden, om
mensen te doden. Wij prezen de daad
van sterven voor de natie, het was beter
te sterven voor het vaderland dan als
een lafaard thuis te blijven. Wij noemden
hen helden, en vertelden de moeders
dat zij fier mochten zijn dat zij
zonen ter wereld hadden gebracht die
het land konden redden.
Hoe meer ik -een Noord-Westerling -
reis en leef in Afrika, hoe meer ik ontdek
en leer dat hun gewoontes niet
slechter of minder ontwikkeld zijn dan
de onze, ze zijn enkel verschillend.
Mogelijks is Osama Bin Laden een van hen. Maar hij kan deze aanvallen niet organiseren zonder mensen die bereid zijn hun leven te wagen en op te offeren, die mensen die die zich diep genoeg in een mindere positie voelen tegenover de VS en het systeem waarvan de VS deel uitmaakt. Bin Laden zelf, met zijn macht en rijkdom, voelt zich zeker niet diep genoeg in een mindere positie om zelf zijn leven te wagen. Hij heeft teveel te verliezen.
Zullen we (proberen) HEN nog dieper
dan voorheen in de mindere positie te
krijgen? Zullen we (proberen) ons nogmaals
in een Meerdere positie te plaatsen?
Zullen we terugslaan? Zullen we
wraak nemen? Dan gaan we verder in
het mechanisme van escalatie, waar de
ene partij zich uit de mindere positie
plaatst door zich in de meerdere positie
te stellen en de andere in de mindere
positie, waardoor de andere er opnieuw
zal naar streven zich in de meerdere
positie te stellen, enz... Het is een helse
cyclus. Escalaties zijn er overal in de
wereld en op alle vlakken van de maatschappij:
tussen kinderen, tussen kinderen
of adolescenten en volwassenen,
tussen individuen in gezinnen, in het
verkeer, op de werkplaats, tussen etnische
groepen, tussen naties. Als we ons
eens te meer in de meerdere positie
stellen, dan volgen we de logica van de
escalatie, die overal op alle vlakken
aangetoond wordt. Het is de beste
waarborg dat ZIJ later zich opnieuw in
een meerdere positie zullen stellen, ze
zullen terugslaan, ze zullen alles doen
wat ze kunnen, en ze zullen steeds
manieren vinden om eruit te komen.
Hoe lang nog willen we hen steeds
weer in een mindere positie duwen? En
hoe verschrikkelijk zullen hun methodes
zijn om ons steeds weer in een mindere
positie te duwen, zodat ze er zelf
uitkomen?
Of zijn we zo verblind dat we denken
dat WIJ uiteindelijk een meerdere positie
zullen bereiken, die de ultieme
meerdere positie zal zijn voor altijd?
Dat doet me denken aan de groep
Palestijnen en Israeli waarmee ik 10
jaar geleden werkte. Hun wijze, maar
trieste conclusie aan het einde van het
seminarie was : "Zolang ieder van ons
de illusie blijft koesteren dat WIJ uiteindelijk
de ultieme Meerdere positie in
de escalatie kunnen bereiken, zolang
zullen we verder gaan elkaar te bevechten".
Dat was 10 jaar geleden...
Of zullen wij nu eens eindelijk luisteren
naar de vragen, de klachten, de smeekbeden
en noden van hen die zich in de
mindere positie bevinden? Zullen we
eindelijk eens hun lijden "zien", hun
vernederende situatie, hun nood aan
waardigheid? Zullen we eindelijk eens
samenwerken om hen uit de mindere
positie te halen, en bouwen aan een
maatschappij die niet meer gebaseerd is
op een onevenwichtige Meerdere-
Mindere relatie, maar op een evenwichtige
Gelijkwaardigheidsrelatie?
Allicht denk je dat het gevoel van de
mindere te zijn, zelfs in heel slechte
omstandigheden, geen rechtvaardiging
kan zijn om zoiets vreselijks te doen als
wat gebeurde op 11 september. Daar ga
ik volledig mee akkoord. Dergelijke
vreselijke feiten zouden nooit mogen
gebeuren! Maar anderzijds, mensen
zouden nooit in een dergelijk diepe
mindere positie mogen geplaatst worden,
dat ze geen andere uitweg zien.
Het systeem van gelijkwaardigheid - in
tegenstelling tot het Meerdere-mindere
systeem - laat toe ervoor te zorgen dat
dergelijke feiten zich niet meer voordoen,
terwijl het terzelfdertijd mogelijk
maakt dat mensen uit hun mindere positie
raken. In het Meerdere-mindere systeem
moet men gewoonlijk een keuze
maken : of men is voor iemand, of men
is tegen iemand. Volgens het Meerderemindere
denken kunnen we
Pat Patfoort
Mede-oprichtster van "De Vuurbloem",
Centrum voor Geweldloosheid in de Omgang en Conflicthantering.
G. Lemanlaan 126, 8310 Assebroek.
Tel. 050/37 36 99.
Sekretariaat: bij Jeugd en Vrede,
Van Elewijckstraat 35, 1050 Brussel,
Tel. 02/640 19 98;
jev@jeugdenvrede.be
Misschien ben je nog steeds geschokt na het zien van de beelden van de vorige weken. We vragen je om een minuut stilte voor de ongeveer 6000 VS burgers (ondertussen weten we dat het er minder zijn), de meesten onschuldige mensen, die op lafhartige manier zijn vermoord door terroristen.
Nu je toch effen stil bent, doe er nog 13
minuten bij voor de 130.000 Iraakse
burgers die in 1991 stierven op bevel
van Bush senior. Bij die gelegenheid
was er gejubel bij sommige VS burgers,
net zoals nu bij sommige Palestijnen.
Voeg hier nog 20 minuten aan toe, voor
de 200.000 Iraniers, die door mede-
Iraniers werden gedood met wapens en
geld dat aan Sadam Hussein was gegeven
(door de VS-regering, dezelfde
regering die later hun bommen zouden
richten tegen Sadam Hussein).
Nog 15 minuten voor de 150.000
Afghanen die door de Taliban werden
vermoord, opnieuw met wapens en geld
afkomstig uit de Verenigde Staten.
Plus 10 minuten voor de 100.000
Japanezen die rechtstreeks en onrechtstreeks
werden gedood in Hiroshima en
Nagasaki, ook tengevolge een actie van
de bovenvermelde regering.
Je bent nu al een gans uur in stilte (één
minuut voor de VS-burgers en 59 minuten
voor de slachtoffers van VS-acties).
Allicht sta je er verwonderd over. Maar
neem nog een uur stilte in acht voor de
slachtoffers van de Vietnam oorlog, een
oorlog waaraan het VS-volk liefst niet
herinnerd wordt.
Het is de hoogste tijd dat de Verenigde
Staten beginnen in te zien dat ze ook
kwetsbaar zijn, en dat de tragedie die ze
nu ondergaan net zo barbaars en lafhartig
is als de tragedies die ze elders
veroorzaakt hebben. De dood van
slachtoffers in het buitenland veroorzaakte
evenveel rouw als de rouw nu in
de VS.
We moeten ophouden twee gezichten te
tonen. Het is tijd dat we beseffen dat de
wereld pas beter zal zijn als we wederzijds
respect opbrengen voor elke mens.
Er zal nooit vrede zijn zolang er personen
en volkeren zijn die denken dat ze
beter zijn dan de anderen, of die zich
inbeelden dat ze het recht hebben superieur
te zijn tegenover andere rassen,
godsdiensten en meningen.
We moeten vrij ons leven kunnen bepalen.
Wij zullen niet gelukkig zijn zolang
we onderdrukt worden door personen
of naties.
Vrijheid en leven !!
Dit bericht werd ons doorgemaild begin
oktober uit Brazilië.
Vertaling: Bernard De Witte
(we ontvingen deze tekst eind september)
Een van de voornaamste oorzaken van
het kwaad in de wereld is het pogen van
mensen om het kwaad uit te roeien.
Zodra iets als kwaad wordt geïdentificeerd
is het gedaan met de behoefte om
het te begrijpen, het is dan tijd om er
tegen te strijden. Hier heeft het
Boeddhisme iets interessants bij te
brengen.
Het Boeddhisme benadrukt de drie
wortels van het kwaad, ook gekend als
de drie vergiften: begeerte, slechte wil
en onjuist inzicht. Hierdoor veroorzaken
we lijden voor onszelf en anderen.
De Boeddhistische oplossing voor lijden
houdt in dat we begeerte omzetten
in vrijgevigheid, slechte wil in liefdevolle
vriendelijkheid, en onze onjuiste
inzichten in wijsheid.
Hierna volgt het standpunt van het "Buddhistic Peace Fellowship" (Boeddhistisch Vredesgenootschap) over de recente gebeurtenissen. . Naties ontkennen de oorzaken die bijgedragen hebben tot de aanslagen op 11 september 2001 door verwijten en blaam te sturen naar terroristen in andere landen, schurkenstaten, enz... Als we iets of iemand als een vijand isoleren, is het gedaan met het onderzoeken van onze eigen verantwoordelijkheid voor de verschrikkelijke daden die ons overkomen zijn. We kunnen ons niet beperken tot de 2e wortel van kwaad, nl. slechte wil, in de vorm van de haat en het geweld die zonet tegen de Verenigde Staten gericht werden. De drie wortels zijn in elkaar verweven. Slechte wil kan niet worden los gezien van begeerte en onjuist inzicht. Daarom moeten we ons de vraag stellen: waarom haten zoveel mensen in het Midden Oosten ons zoveel? Wat hebben we gedaan om deze haat te voeden? Amerikanen denken aan Amerika als de verdediger van vrijheid en rechtvaardigheid, maar het is duidelijk niet de manier waarop ze waargenomen worden. Zijn zij verkeerd geïnformeerd of zijn de Amerikanen verkeerd geïnformeerd? Hoeveel van Amerika's buitenlandse politiek in het Midden Oosten werd gemotiveerd door de liefde tot de vrijheid en de democratie en hoeveel was gemotiveerd door de behoefte aan olie? Als de eerste behoefte geweest is om de olievoorraden te redden, betekent dat dan dat de petroleumgedirigeerde economie een van de oorzaken is van de aanval van vorige week?
Tot slot vinden we in de Boeddhistische leringen dat we moeten kijken naar de rol van onjuist inzicht in het creëren van deze situatie. Het fundamentele verkeerde inzicht is het gevoel afgescheiden te zijn van de anderen en de wereld. Als we dat gevoel hebben zijn we meer geneigd om anderen te manipuleren om van hen te verkrijgen wat we willen. Dit brengt ontevredenheid en wrevel teweeg bij de anderen, die niet willen gebruikt worden, en bij onszelf, die niet krijgen wat we willen... Is dit ook collectief waar? Onjuiste inzichten worden wijsheid als we realiseren dat "niemand een eiland is". We zijn wederzijds afhankelijk omdat we allen deel zijn van elkaar, verschillende facetten van hetzelfde juweel dat we aarde noemen. Deze wereld is geen verzameling voorwerpen maar een gemeenschap van subjecten. Hieruit volgt dat we er niet buiten kunnen van verantwoordelijk te zijn voor elkaar. Dit is niet alleen juist voor de bewoners van Lower Manhattan, die zich nu verenigen als antwoord op deze catastrofe, maar voor alle mensen in de wereld, hoe onjuist hun inzicht ook mag zijn. Ja, ook de terroristen die deze hatelijke daden stelden en zij die hen steunen.
Versta me a.u.b. niet verkeerd. Zij die
verantwoordelijk zijn voor deze aanvallen
moeten gevangen genomen
worden en voor het gerecht komen. Dit
is onze verantwoordelijkheid t.ov.
allen die geleden hebben en ook t.o.v.
de onwetende en haatvolle terroristen,
die moeten gestopt worden. Maar als
we de ze cirkel van haat en geweld
willen breken, moeten we realizeren
dat onze verantwoordelijkheid veel
ruimer is dan dit.
Realiseren dat we wederzijds afhankelijk
en verantwoordelijk zijn houdt
meer in. Als we proberen deze wederzijdse
afhankelijkheid te beleven wordt
dit liefde genoemd. Liefde is meer dan
een gevoel, het is een manier van in de
wereld zijn. In het Boeddhisme spreken
we vooral over medeleven, vrijgevigheid
en liefdevolle vriendelijkheid,
maar ze weerspiegelen alle deze manier
van zijn. Soms wordt dergelijke liefde
als zwak en ineffectief bestempeld,
maar het kan heel krachtig zijn, zoals
Gandhi toonde. En het belichaamt een
diepe wijsheid over hoe de cirkel van
haat en geweld werkt en hoe hij kan
beëindigd worden. Oog om oog maakt
de hele wereld blind, maar er is een
alternatief.
2500 jaar geleden zei de Boeddha; "in deze wereld is haat nooit beëindigd door haat, haat wordt altijd beeindigd door liefde". Dit is een oude wet. Dit transformerende inzicht is niet uniek voor het Boeddhisme. Het gezegde "Iemand een andere wang toekeren" en loskomen van "oog om oog", komt uit de bijbel. We zouden kunnen zeggen dat de maturiteit van een religie, of tenminste haar relevantie voor ons vandaag gemeten kan worden door ons af te vragen hoe diep de bevrijdende waarheid van deze wet (dat haat enkel door liefde beëindigd wordt) herkend en bemoedigd wordt. Ik weet niet voldoende over de Islam, maar ik weet wel dat de aberraties die in de geschiedenis gebeurden, zowel in het Boeddhisme als in het Christendom, juist gebeurd zijn in tijden waarin deze wet niet benadrukt werd.
We bevinden ons op een keerpunt. Een drang naar gewelddadige vergelding komt op, gevoed door een leider die gevangen is in zijn eigen retoriek van een heilige oorlog om de wereld te zuiveren van het kwade. Vraag jezelf af: spreken we hier over Bush of over Bin Laden?
Als we de weg van grootschalig geweld volgen, zullen de heilige oorlog van Bin Laden en de heilige oorlog van Bush de twee zijden worden van dezelfde heilige oorlog. Niemand kan alle gevolgen van zo'n oorlog overzien.
Maar grootschalig geweld is niet de
enige mogelijkheid. Indien deze crisistijd
ons bemoedigt om verder te kijken
dan de retoriek van een oorlog om het
kwade uit te roeien, en als we de in
mekaar verweven wortels van dit
kwaad beginnen te zien, met inbegrip
van onze eigen verantwoordelijkheid,
dan kan misschien iets goeds uit deze
catastrofale tragedie groeien.
David R. Loy
Vertaald en ingekort door:
Lieve De Kinder
Bin Laden is nu "zeker" de schuldige van de aanslagen in NYC en Washington. Maar waarover gezwegen wordt is dat dezelfde Osama Bin Laden onrechtstreeks opgeleid en geholpen is door de CIA in de loop van de jaren '80.
Het begon eigenlijk al in 1979 toen de
CIA een grootscheepse geheime operatie
begon als antwoord op de Sovjetinvasie
in Afghanistan. Deze operatie
gebeurde niet rechtstreeks, maar via de
Pakistaanse geheime dienst (ISI), die
hiervoor geld, wapens en hulp van
CIA- en Pentagonspecialisten kreeg.
Via de ISI werden zowat 35000
Moslims uit 40 Islamstaten opgeleid,
die in naam van de Jihad, samen met
Afghaanse strijders, van 1982 tot 1992
vochten tegen de Sovjetlegers. Ironie is
wel dat die Moslimstrijders er geen
weet van hadden dat ze in feite
"gesponsord" werden door de VS. Veel
van het geld dat aan de ISI werd gegeven
was afkomstig van een steeds grotere
productie en verkoop van opium.
In 1995 gaf de voormalige CIA-verantwoordelijke
voor de acties in
Afghanistan, Charles Cogan, toe dat de
strijd tegen drugs stilgelegd was om de
Sovjets te kunnen verslaan. "Ja, er was
een fall-out onder de vorm van drugs.
Maar we hebben ons doel bereikt, de
Sovjets hebben Afghanistan verlaten".
(Alfred McCoy, Drug Fallout : the
CIA's forty year complicity in the
Narcotics Trade, The Progressive, 1
August 1997).
De geheime operaties werden niet stopgezet
toen de koude oorlog voorbij was.
Centraal-Azië is immers strategisch van
belang vanwege de uitgebreide oliereserves,
en ook als producent van opium
(3/4 van de wereldproductie, met een
jaarlijkse opbrengst van 500 miljard
dollars). Die opbrengsten vloeien naar
zakensyndicaten, financiële instellingen,
inlichtingendiensten en de georganiseerde
misdaad.
De CIA bleef de ISI steunen, geheime
acties werden opgezet in Centraal-Azië,
de Kaukasus en ook in de Balkan. Deze
acties hebben zeker invloed gehad op
de ontbinding van de Sovjet-Unie en
het ontstaan van 6 Moslimrepublieken
in Centraal-Azië.
In Afghanistan zelf bleven de Taliban
strijden tegen de andere verzetsgroepen,
tot ze in 1995 hun regime konden
installeren. Dit was enkel mogelijk
dank zij de steun van de ISI (op zijn
beurt gecontroleerd door de CIA). In
feite dienden de Taliban de belangen
van de Verenigde Staten in hun pogingen
om de invloed van Rusland in de
regio verder te ondermijnen. Het is dan
ook geen wonder dat Washington zijn
ogen sloot voor de flagrante schendingen
van de mensenrechten door het
Taliban regime.
Conclusie : tijdens de koude oorlog heeft Washington Osama Bin Laden opgeleid en gesteund (zij het onrechtstreeks via de Pakistaanse geheime dienst ISI). Terzelfdertijd stond hij als de "meest gezochte terrorist" op de FBIlijst. De Jihad, die nu door Bush als een bedreiging voor de VS wordt gebrandmerkt, was (en is nog steeds) een sleutelelement in de geheime operaties van de VS in de Balkan en de voormalige Sovjet-Unie. Dit toont nog maar eens hoe kortzichtig de VS-politiek is : voed iemand met haat, en hij zal zich later tegen jou keren....
Plots lijkt het een evidentie om terrorisme met militaire middelen te bestrijden. Bush verklaarde zwaar te zullen terugslaan, en niet enkel tegen de terroristen zelf maar ook tegen de landen die hen herbergen. Reeds daags na de aanslag stelde de NAVO artikel 5 van haar verdrag in werking. Als één van de lidstaten wordt aangevallen wordt dit beschouwd als een aanval op allen, en zullen de andere lidstaten deze aangevallen lidstaat bijstaan indien gewenst. Hiermee worden deze aanslagen als een oorlogsdaad beschouwd waarop militair gereageerd moet worden. Ook de EU schaarde zich eensgezind achter de VS in deze oorlog tegen Afghanistan, onder het motto: oorlog tegen het terrorisme.
Heeft deze oorlog een bijdrage geleverd tot het oplossen van het terrorismeprobleem? Het valt sterk te betwijfelen. Het lijkt eerder de spanningen tussen de Arabische en de westerse wereld te versterken en de voedingsbodem voor terrorisme te vergroten. In Afghanistan zelf werd de humanitaire ramp die er reeds bezig was versterkt, de dreigende hongersnood wordt tot een realiteit voor verscheidene miljoenen Afghanen. En hoelang zal het duren eer de spanningen binnen de regerende coalitie in Afghanistan, velen ook oorlogsmisdadigers, opnieuw de kop opsteken ? Bovendien is de komst van buitenlandse troepen nog steeds een twistappel. Het gebied blijft dus een kruitvat.
Politici lijken vergeten te zijn dat in het verleden terrorisme door justitie werd aangepakt en dit ook op het internationale vlak. Als voorbeeld van de gerechtelijke aanpak kan men de Lockerbie zaak bekijken. Op 21 september 1988 ontplofte boven de Schotse stad Lockerbie een PanAm-vlucht naar New York als gevolg van een terroristische aanslag. Alle 259 passagiers stierven, net als 11 inwoners van Lockerbie. In 1991 werden twee Libische verdachten aangewezen en werd om hun uitlevering gevraagd. Libië weigerde en wilde de verdachten zelf berechten. Gezien de Libische regering verdacht werd van medeplichtigheid, hadden de VS en het Verenigd Koninkrijk weinig vertrouwen in een proces in Libië en bleven ze de uitlevering eisen. Om deze eis kracht bij te zetten werden door de VNVeiligheidsraaad sancties genomen.
Libië was tot uitlevering bereid maar vreesde dat de verdachten geen eerlijk proces zouden krijgen in het Verenigd Koninkrijk of de VS. Daarom stelde Libië in 1994 een proces voor op neutraal terrein. Uiteindelijk gingen de VS en het Verenigd Koninkrijk met deze oplossing akkoord en heeft het proces plaatsgevonden in Nederland voor Schotse rechters, waarbij één van de verdachten schuldig werd bevonden. Binnenkort komt deze zaak in beroep opnieuw volgens dezelfde regeling.
Wat betreft de aanslagen in de VS op 11 september, kunnen we vermelden dat de Taliban zich enkele malen bereid hebben gesteld tot uitlevering indien het proces op neutraal terrein zou doorgaan en mits bewijzen. De bestaande VN-Veiligheidsraadresoluties (1333) bieden trouwens ruimte voor een dergelijke oplossing. Daarnaast kan gesteld worden dat rechtszaken lang duren en een zeer bureaucratische en afstandelijke procedure lijken om met de woede over 5000 doden om te gaan. Er moet echter gesteld worden dat er geen snelle oplossingen zijn. Daarbij komt dat een rechtzaak juist de bedoeling heeft om afstand te nemen van het botvieren van wraakgevoelens en om daardoor iemands daden op een meer objectieve manier te kunnen beoordelen. Daarom wordt ook een Internationaal Strafhof opgericht.
Politici schijnen ook te hebben vergeten dat in het verleden militaire reacties tegen terrorisme steeds veroordeeld zijn geweest. Zo werd Israël meermaals veroordeeld door de VN-Veiligheidsraad voor militaire represailles in zijn buurlanden. De EU helpt bij de verdere uitholling van het VN-Handvest door deze militaire wraakacties te legitimeren als zelfverdediging. Resultaat is een verdere uitholling van de regeling van de internationale verhoudingen via internationaal recht. Zware militaire reacties bij opstanden krijgen ruim baan, zoals in Rusland i.v.m. het Tsjetsjeense probleem, Turkije met de Koerden,...
Moest er dan niets aan het Talibanregime gedaan worden? Regimes die het niet zo nauw nemen met de mensenrechten moeten zeker aangepakt worden. Vraag is of de mensenrechten gediend worden met militair optreden. Trouwens, als oorlog voeren tegen regimes die de mensenrechten schenden, hebben we nog een reeks te gaan. Denk maar aan Saoedie-Arabië, waarvan het regime als twee druppels water lijkt op dat van de Taliban,... Het enige verschil is dat Saoedïe-Arabië een olieleverende bondgenoot is.
Bron: Gelijknamig artikel van Hans Lammerant in het Magazine voor Vredesaktie
“Ten gevolge van de aanslagen in de Verenigde Staten, heb ik vaak de vraag gehoord: «wie heeft voordeel bij deze misdaad? ». En zelf vraag ik me af: «wie heeft voordeel bij wraakacties? »”
“Geen enkele cultuur is minderwaardig, alle culturen en godsdiensten hebben hun plaats in de mensheid, tenminste als ze gebaseerd zijn op respect en verdraagzaamheid. Een onschuldig slachtoffer, van welke nationaliteit of leeftijd ook, is te betreuren. Geen enkel slachtoffer is minder belangrijk dan een ander.”
“Het probleem, als de Verenigde Staten ten oorlog trekken tegen een staat, zoals Irak, is dat er steeds enorme schade is, zowel bij de burgerbevolking, de economie, het globaal politiek evenwicht in de wereld, ... Hoe kan men de Amerikaanse militaire acties steunen? Hoe kan men de gevolgen negeren? De aanslagen op de V.S. zijn natuurlijk te veroordelen, maar er zullen nog vele andere onschuldige slachtoffers vallen.”
“Teveel de ogen sluiten voor de ellende in de wereld, zal op een dag zware gevolgen hebben voor de mensheid...”
“God heeft afkeer van de misdaad, de Islam is een religie van vrede... Hoe is het mogelijk dat de moordenaars kunnen beweren in naam van God te doden? Het zijn extremisten van onverdraagzaamheid, ze zoeken slechts de oorlog en aan het einde hiervan de macht. De moslims over heel de wereld betreuren dat de religie die ze beoefenen in alle sereniteit door deze gebeurtenissen met de ergste praktijken gelinkt wordt.”
“Het terrorisme doodt, onverdraagzaamheid doodt, de oorlog doodt, de ellende doodt, de dwaasheid doodt, in de veronderstelling dat de mensheid nog niet gedood is...”
(uit het Franse tijdschrift 'Salama ')
Emoties bevorderen blijkbaar simplistisch denken. "Wie niet
voor ons is met de terroristen", zo luidde de uitspraak van Bush
naar aanleiding van de aanslagen in de VS op 11 september. In
de Arabische wereld hebben de verhoudingen met het westen
door een dergelijke uitspraak grote schade geleden. Bush liet
weinig keus open voor de overgrote meerderheid in de
Arabische wereld, die het niet eens was met de aanslagen, maar
ook niet met de Amerikaanse politiek in het Midden-Oosten.
De houding van de Arabische wereld naar de V.S. toe is steeds
een verwarrende haat-liefde verhouding geweest, vol tegenstrijdigheden.
Terwijl de rijke toplaag in de Arabische landen rijker
wordt, zakt de gewone man steeds meer weg in armoede en
ellende. Met groeiende minachting ziet hij hoe zijn eigen regering
zich verrijkt, zich dictatoriaal gedraagt, mensenrechten met
de voeten treedt, en daarin gesteund wordt door de V.S. Want
voor de V.S. is vooral stabiliteit in de regio belangrijk. Als er
maar netjes olie wordt geleverd. De nieuwe wereldorde die papa
Bush in 1991 in die regio heeft uitgeroepen, heeft niets opgelost.
En zoon Bush heeft gedurende al die maanden van zijn ambtsperiode
het vredesproces in het Midden-Oosten laten liggen, en
hij ging ook niet in op de oproep van de Arabische landen om de
sancties tegen Irak te verlichten. De onvrede in het Midden-
Oosten over het feit dat Washington met twee maten en twee
gewichten meet is groot. Hoe kan het gebeuren dat de V.S. alles
in het werk stelt om de resoluties van de Veiligheidsraad tegen
Irak en Libië tot op de letter uitgevoerd te krijgen, maar de resoluties
tegen Israël niet?
Maar de Arabische wereld is ook niet vrij van pragmatisme. Ze
durven het niet aan om relaties met de V.S. of Israël te verbreken
of op een laag pitje te zetten. Daarvoor staat teveel op het spel.
Zo zal b.v. Egypte de omvangrijke Amerikaanse steun in ruil
voor vrede met Israël niet willen missen. De Egyptische regering
moet dus steeds schipperen tussen de Amerikaanse geldkraan
en de woede van de straat. Zo mag er b.v. geld
ingezameld worden voor de Palestijnse slachtoffers maar er mag
niet betoogd worden. In augustus dit jaar waarschuwde de
Egyptische minister van Buitenlandse Zaken Maher in
Washington met de woorden: "Het geluid en de scherpte van de
woede worden steeds sterker. Het duurt nog even voordat het
kookpunt is bereikt, maar dat komt steeds dichterbij". De
Egyptische topadviseur Osama al-Baz legde bij diezelfde
gelegenheid uit dat de Amerikaanse belangen in de regio gevaar
liepen wegens toenemene anti-Amerikaanse sentimenten onder
de Arabische bevolking. Hun waarschuwingen werden enkele
weken later bewaarheid, wel op een totaal andere manier dan ze
hadden durven vermoeden. De afhankelijkheid t.o.v. de V.S. van
de Arabische landen blijkt b.v. ook uit het feit dat als in de straten
van Egypte geroepen wordt: 'boycot V.S. producten', dit door
een columnist als zelfmoord bestempeld werd: een gemiddelde
Egyptenaar gebruikt immers op een dag permanent
Amerikaanse gebruiksvoorwerpen. Deze verwarring, afhankelijkheid
en haat-liefdeverhouding speelt de conservatieve moslimorganisaties
in de kaart. En de verplichte keuze door Bush
opgelegd, "voor ons of met de terroristen" gaat al deze elementen
nog versterken. M.a.w. de houding, uitspraken en acties die
ondernomen werden hebben de voedingsbodem voor terrorisme
nog versterkt. Ook buiten de Arabische wereld zijn de moslimlanden
bijna allemaal ontwikkelingslanden met alle kenmerken
vandien , het Zuiden speelbal van het Noorden. In zowat de hele
internationale Moslimgemeenschap zijn mensen ongelukkig en
gefrustreerd. En frustraties zijn nu eenmaal een ideale voedingsbodem
voor extremisme. Een extremisme dat de Islam gebruikt
als excuus en dat zich richt tegen de Hoge Heren die het politieke
landschap in het Midden-Oosten hebben gemanipuleerd.
Hoewel blindelings bijgestaan door vele vazalgebieden en staatjes,
zijn die Hoge Heren steeds Amerikanen geweest.
Bron: Forum Voor Vredesaktie en het boek: "Kruistocht en Jihad" van Maurits Berger, jurist en arabist.
De Amerikaanse oliereus Unocal onderhandelt al jaren met de Taliban om olie-en gaspijpleidingen in Afghanistan te kunnen aanleggen. Afghanistan is immers incontournabele om gas en olie vanuit Centraal-Azië naar Pakistan en de Arabische Zee te kunnen vervoeren. Unocal zou daarbij mikken op 'nieuwe' markten in Zuid- en Zuidoost-Azië. Op de website van het Center for Research on Globalisation (CRG) vind je een verslag van een bijeenkomst van het Huis van Afgevaardigden betreffende de ‘VS belangen in Centraal Azië’, in 1998. Mr Mareska van Unocal stelt duidelijk dat de voorgestelde pijplijn door Afghanistan niet kan beginnen vooraleer er een erkende regering is die het vertrouwen heeft van regeringen en Unocal.
http://globalresearch.ca/articles/CON110A.html
Marshall Rosenberg (psycholoog, o.a. auteur van het boek: "Geweldloze communicatie")
Jihad wordt nogal gemakkelijk vertaald door heilige oorlog. In een actueel gebruikte vertaling + commentaar van de Koran, in het Islamitisch Centrum in Brussel, staat als uitleg bij de term Jihad:
Jihad kan betekenen strijd voor Allah, als een vorm van
zelfopoffering. Maar in wezen bestaat Jihad uit
(1) waar geloof, het zo sterk gericht zijn op Allah, dat alle
zelfzuchtige of wereldse motieven op de achtergrond
raken en 'uitdoven'.
(2) Een eerlijke en continue activiteit, waarbij indien
nodig het offer van het leven, de persoon of eigendom,
ten dienste van Allah kan betrokken zijn.
Gewoon brutaal vechten is volledig tegen de geest van
Jihad, terwijl de eerlijke pen van een leraar, of de stem van
een predikant, ... de meest waardevolle vormen van Jihad
zijn.
(vertaald uit: 'The Holy Qur-an; English translation of the
meanings and Commentary, Mushaf al-Madinah, An-
Nabawiyah, Islamitische bibliotheek, Brussel)
Pas op de tweede plaats betekent Jihad de strijd voor
Allah, om de islam te verdedigen als deze bedreigd wordt.
Dat berekende de Amerikaanse econoom Marc Herold
(3767 burgerslachtoffers gedurende de twee eerste maanden
van de bombardementen) . Vergelijk dit met het aantal
slachtoffers van de WTC ramp: een kleine drieduizend
(bron: De Morgen en The Guardian)
Er wordt geraamd dat er 9 miljard dollar nodig is om Afghanistan er weer bovenop te brengen
14/11/02
Hoewel het klassieke strafwetboek perfect toelaat om terroristische
aanslagen zoals op 11 september streng te
bestraffen, werd in het kader van de 'oorlog tegen het terrorisme'
een ontwerp kaderbesluit opgesteld dat een ware
oorlogsmachine kan worden tegen de democratische vrijheden
en al degenen die in verzet komen tegen economisch,
politiek en sociaal onrecht. De vrijheid van
vereniging, het stakingsrecht, de vrijheid van meningsuiting
worden door dit voorstel ernstig bedreigd. De definitie
van terrorisme is in die tekst immers zo breed dat b.v.
elke bezetting van openbare plaatsen of bedrijven hieronder
valt evenals sociale acties in de sectoren van water- of
stroomtoevoer. Samen met Antoine Comté, advocaat in
Parijs en Ties Prakken, advocaat en hoogleraar strafrecht
aan de universiteit van Maastricht beet de Brusselse advocaat
Jan Fermon zich vast in dit ontwerp. Ze roepen iedereen
op die begaan is met de democratische vrijheden om
zich tegen dit ontwerp te verzetten, waarin uniforme
regels geformuleerd worden zowel wat betreft definitie
van terrorisme als de straffen, die bindend zijn voor alle
Europese lidstaten. Half november ondertekenden reeds
meer dan 90 juristen, magistraten en advocaten uit diverse
Europese landen de oproep aan de Europese instanties en
hun parlementariers, om te beletten dat dit ontwerp wordt
aangenomen.
Bron: De Standaard
Uit een enquete door 'La libre Belgique', eind november, begin december blijkt dat de Belgen niet zozeer wakker liggen van de terrreuraanslagen, toch niet in de zin dat ze hun levensgewoonten erdoor veranderen. Voor 6 op de 10 Belgen vormt religie de motor van extremisme. Wat de reactie van Amerika op de aanslagen betreft: 65% van de Belgen vind deze reactie gerechtvaardigd. Dit percentage is echter niet gelijk verdeeld over de gewesten: 8 op 10 Walen vinden de Amerikaanse reactie gerechtvaardigd, tegenover net de helft van de Vlamingen en 63% van de Brusselaars.
"Dit is een oorlogsverklaring aan onze beschaving", zei de Amerikaanse minister van Buitenandse Zaken, Colin Powell. "Onze vrijheid en democratie liggen onder vuur", voegde president Bush er aan toe.
Het Westen, en met name de V.S. hebben zich in de Arabische wereld ongeloofwaardig gemaakt door enerzijds op pragmatische en cynische manier hun belangen in de wereld te behartigen, door dictaturen te steunen die het niet zo nauw nemen met de mensenrechten, en tegelijkertijd hun idealen uit te dragen die daar haaks opstaan. Het Westen en Amerika doen verder alsof enkel zij de democratie ontdekt hebben. Een vrouw uit Jemen: "Weet dat democratie niets nieuws is voor Jemen. Wij zijn er al eeuwen aan gewend om in stamverband overleg te plegen. En als er conflicten zijn, stellen we arbiters aan. Wij kunnen dat best wel, democratie. Wij zijn heus niet zo achterlijk als jullie denken." En een Palestijse Hamasleider beweerde tegen het Westen en de democratie te zijn; nochtans, studentenverkiezingen waar Hamas aan meedeed, verliepen op heel democratische en eerlijke wijze. Toen dit opgemerkt werd aan de Hamasleider antwoordde deze: 'Het Westen en de democratie hebben ons alleen maar een dictatuur opgeleverd. En verder, glimlachend: "Wij zijn niet tegen democratische instituten op zich, zoals een parlement en verkiezingen. Wij willen dat een leider niet boven de wet staat, maar verantwoording aflegt. Net zoals in de Knesset gebeurt".
Bij het omgaan met conflicten in de
grote en kleine wereld (macrocosmos en
microcosmos) komen we gelijkaardige
patronen tegen. In conflicten heb je de
interactie tussen de betrokkenen, maar
ook wat er innerlijk in elke betrokkene
gebeurt. Belangrijk is: hoe ga je om
met gevoelens?
We zien in de grote wereld hoe vooral
woede en angst het antwoord op de terroristische
aanslagen geven, en dat
media en politici de gevoelens bespelen.
Er wordt als het ware collectief
gehersenspoeld, op de emoties ingespeeld,
via de voortdurende herhaling
van beperkte en precieze informatie,
met steeds weer dezelfde boodschap:
'terreur, verschrikking en nog eens terreur,
door moslimextremisten'.
Genuanceerd denken kan (mag) blijkbaar
niet meer. Door de publieke opinie
murw te slaan kan de US de NATO en
de EU achter zich krijgen. Natuurlijk
zijn er verschrikkelijke dingen gebeurd,
en zijn er intense gevoelens: pijn, woede,
verbijstering, angst, ... Ook de vredesbeweging
drukte haar medeleven uit
voor hen die door de ramp getroffen
waren. Maar we zien met spijt dat
velen, naast de mooie uitdrukkingen
van medeleven met de slachtoffers, zich
laten meeslepen door de drang naar
vergelding en wraakacties.
In de geweldloze conflicthantering is
het belangrijk gevoelens niet te onderdrukken
of te negeren, maar er je ook
niet door te laten bepalen. Hier is
bewustwording essentieel. Joke
Vandevelde beschrijft hoe de strijd in de
macrokosmos en de strijd in de microkosmos
elkaar spiegelen, waarbij beide
ons aanzetten tot meer bewustwording.
We naderen een tijd waarin transformatie van onszelf en de wereld alleen nog kan door bewustwording en niet meer door conflict, zoals vroeger. Daarbij veranderen mensenlevens nu zowel op het micro- als op het macrovlak. Het microvlak is de persoonlijke, individuele leefsfeer van ieder van ons. Het macrovlak is het bredere publieke leven van mensen. Daar groeien vernieuwingen als paddestoelen uit de grond: allerhande ecoprojecten, leefgemeenschappen, centra die werken aan een energetische genezing van de mens, enzovoort. Tegelijk doen botsingen ons nadenken: wat maakt de mensheid gelukkig en wat hebben we niet meer nodig?
Op microvlak ervaren velen diepe veranderingen in het individuele leven. Velen ervaren ook dat er geen tijd meer is om deze veranderingen uit de weg te gaan of te negeren, zoals dit in andere tijden wel nog kon. Als we dit toch proberen worden we ziek of komen dezelfde confrontaties vrijwel onmiddellijk weer tegen in ons leven. Daardoor worden we als het ware gedwongen naar onze innerlijke wereld te kijken. Maar we zijn dat niet gewoon, en dus vatbaar voor allerlei manipulaties, bijvoorbeeld door de reclame, de media en maatschappelijke verwachtingen. Hierdoor wordt een vrije, creatieve, individuele mens tot slaaf van een opgedrongen, collectieve structuur.
Dit is een soort individueel werken dat
momenteel van levensbelang is. Het
houdt in dat we kunnen omgaan met
confrontaties op het microvlak, en ons
vragen stellen als: 'Wat zit er fout in
mezelf?', 'Wat irriteert mij en waarom?',
'Wat maakt me eigenlijk echt gelukkig?'
We kijken kritisch naar onszelf, naar
onze gevoelswereld, waar vastgeroeste
kwaadheid zit, of verdriet, schuldgevoel,
angst. Vaak gaat het om oude
gevoelens die zich vastgezet hebben in
het lichaam. Wanneer anderen die
gevoelens losmaken, prikkelen of
opwekken, voelen we die oude pijn
opnieuw en leggen we de oorzaak bij
die mensen of situaties. Maar die zijn er
bijna nooit verantwoordelijk voor. De
omgeving confronteert ons met onszelf
en geeft op allerlei manieren signalen.
Maar als we die voortdurend uit de weg
gaan worden we ziek. We gaan immers
onszelf uit de weg, en de kloof met de
omgeving wordt groter.
Als je 'echt' leeft ben je wakker en je
bewust van je eigen natuur. Dan zie je
de buitenwereld als je omgeving, zowel
het maatschappelijk systeem als de
natuur waarin je leeft. Dan ervaar je een
constante wisselwerking tussen jezelf
en je omgeving. Je kunt je gevoelens
dan volledig toelaten en erin aanwezig
zijn, erdoor gaan. Als we bewust
omgaan met onze gevoelens, zoals
angst, kwaadheid, argwaan, verdriet,
blijdschap, jaloezie, wanhoop of
depressie, leren we er ook verantwoordelijk
voor te zijn (dit is volwassen
worden). We leren onze gevoelens kennen
in plaats van ze te verliezen door
(schijnbare) manipulatie van de omgeving.
Eigen tekorten of kwaadheid aanvaarden
doet pijn, want we laten
blokkerende verwachtingen over onszelf
los. Maar als we pijn durven loslaten
door ze openlijk en eerlijk te tonen
dan verandert de strijd in aanvaarding.
Wanneer je jezelf aanvaardt, dan aanvaard
je je omgeving ook gemakkelijker.
Dan verandert de microstrijd in
een microvrede, die je uitstraalt naar
anderen en waarin je elkaar kunt ondersteunen.
Op het macrovlak speelt zich een identieke strijd af. Naties weigeren naar zichzelf te kijken en blijven de oorzaak van hun problemen bij anderen zoeken, die er hen voortdurend mee confronteren. Zo blijven ze anderen en zichzelf langzaam vernietigen in een vicieuze cirkel en een spiraal van geweld. De internationale machtsstrijd wordt ten top gedreven opdat iedere groep uiteindelijk zou zien wie hij vertegenwoordigt en hoe hij de eigen macht misbruikt.
Zowel op het micro- als op het macrovlak
strijden mensen en groepen mensen
in hun leefsituaties en
gevoelswerelden voor meer geluk, voor
harmonie in zichzelf. Hoe meer individuen
zichzelf zuiveren van negatieve of
vastzittende gevoelens, hoe groter de
kans bestaat dat groepen mensen en ten
slotte IEDEREEN beseft dat we hier op
de wereld gekomen zijn om gelukkig te
zijn.
Jezelf transformeren begint bij leren
jezelf volkomen te aanvaarden!
Microkosmos is macrokosmos.
(Bart Massart in een interreligieuze viering voor vrede)