Beste lezer,
De Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki heeft de Wereldtop voor Duurzame ontwikkeling geopend met een dramatische oproep tot gecoördineerde internationale actie om armoede te bestrijden en de natuurlijke hulpbronnen van de aarde te beschermen. Opmerkelijk was zijn uitspraak dat we in een systeem leven van 'apartheid', waarbij een kleine rijke blanke minderheid rijkelijk leeft en de aarde kapot consumeert, terwijl mensen in ontwikkelingslanden zich krom werken voor de westerse welvaart maar er vaak zelf niet beter van worden. "Een mondiale menselijke samenleving gebaseerd op armoede van velen en rijkdom van weinigen, gekarakteriseerd door eilanden van weelde in een zee van armoede, is niet duurzaam" aldus Mbeki. De afwezigheid van President Bush is een duidelijke stelling voor het egoisme waar de Amerikaanse samenleving ten prooi is gevallen. Diegenen die het meest consumeren en vervuilen vinden een partijtje golf in Texas blijkbaar belangrijker dan een duurzame toekomst voor de aarde en alle leven. Gelukkig zijn de Europese leiders wel aanwezig in Johannesburg. Maar laten we ons ook geen rad voor de ogen draaien, want ook onze samenleving is verziekt door het eigenbelang. De uitvoer van machinegeweren naar Nepal is daar een laatste sterk voorbeeld van het pijnlijk egoisme, waar economie het haalt boven mensenrechten. Laten we hopen dat in Johannesburg ecologie stilletjes aan de bovenhand zal krijgen boven het wilde recht van de sterkste en een vrije markt de oplossing is voor alle problemen.
In dit nummer van het Bulletin weer goed en slecht nieuws. Laten we beginnen met het slechte. Onder het motto van de oorlog tegen het terrorisme, welke een jaar geleden goed op gang kwam, lapt President Bush een groot aantal ontwapeningsverdragen aan zijn laars. Hij is ook de voorbereidingen aan het treffen voor het hernemen van kernproeven op de Nevada Test Site. Dit is het landrechterlijk grondgebied van de Western Shoshone Indianen, waar reeds meer dan een halve eeuw lang kernproeven uitgevoerd werden door de V.S. en Groot-Brittannië. In datzelfde Indiaans gebied werd Yucca Mountain onlangs bestemd als nationale dumpplaats voor radioactief afval. Genoeg redenen dus voor actie: op 9 augustus startte de 'Family Spirit Walk', een vredesvoettocht van Los Alamos in New Mexico waar zich het oudste V.S. kernwapenlaboratorium bevindt, tot de Nevada Test Site. Net zoals 10 jaar geleden wordt er gestapt voor het definitief beëindigen van alle kernproeven en tegen de berging van kernafval in Yucca Mountain. Voor Moeder Aarde vzw is er vertegenwoordigd door enkele deelne(e)m(st)ers.
En willen we situaties als Yucca Mountain en MOX vermijden, dan is er maar één oplossing: stoppen met het produceren van kernenergie. In dit nummer lees je alvast waarom MOX niet als een vorm van recyclage kan beschouwd worden zoals door de nucleaire lobby zo mooi voorgesteld, en ook niet bijdraagt aan versnelde ontwapening. Goed nieuws is hier alvast dat we net informeel vernamen dat de regering het punt niet meer zou opnemen op haar agenda. Alweer een kleine overwinning waarvoor dank aan alle mensen die hielpen met het succesvolle lobbywerk en een geslaagde actie. En hopelijk wordt eerstdaags de uitstap uit kernenergie in België goedgekeurd in het parlement. Een uitstap die moet samengaan met een uitstap van energie uit fossiele brandstoffen, als we tegelijk ook ernstig werk willen maken van het voorkomen van catastrofale klimaatsveranderingen. Er is dus een dringende noodzaak om werk te maken van energie-efficiëntie en het toepassen van hernieuwbare energie. VN-Secretaris Koffi Annan koos energie uit als een van de vijf sleutelthema's om te behandelen op de Wereld Top in Johannesburg. Dit is een belangrijke evolutie t.o.v. de Top in Rio, 10 jaar geleden, waar energie wel opgenomen was in de Conventie over Klimaatsveranderingen, maar waar hernieuwbare energiebronnen zoals zon, wind en biomassa weinig aandacht kregen. Ondertussen is er gedurende de laatste 10 jaar een enorme evolutie geweest. De hoeveelheid energie uit wind is tussen begin 1992 en begin 2002 vertienvoudigd (van 2,170 naar 24,800 megawatt). De jaarlijkse productie van zonnecellen verzevenvoudigde (van 55 megawatt in 1991 tot 391 megawatt in 2001). De evolutie in de laatste vijf jaar, met groeiratio's van meer dan 20 procent jaarlijks in deze sectoren, kan ons laten vermoeden dat de wereld het post-petroleum tijdperk is ingestapt. Deze buitengewone groei van hernieuwbare energie in de laatste 10 jaar werd gedreven door dyamisch markten in enkele landen (voor windenergie werd drie kwart van de globale capaciteit geproduceerd in Duitlsand, de Verenigde Staten, Spanje, Denemarken en India. In sommige streken van Denemarken, Duitsland en Spanje voorziet windenergie reeds 20 procent van de electriciteit. De uitdaging van Johannesburg is de rol van hernieuwbare energiebronnen in duurzame ontwikkeling duidelijk te herkennen en aaanbevelingen te formuleren om het succes dat de vermelde landen bereikt hebben, door een politieke keuze, uit te breiden tot de hele wereld. Een radikaal consequente houding i.v.m. de subsidiëringspolitiek is nodig, momenteel worden niet hernieuwbare energiebronnen via subsidies of fiscaal bevoordeeld. Naast ecologische voordelen en de vermindering van de afhankelijkheid van het Midden-Oosten voor onze energievoorziening hebben hernieuwbare energiebronnen ook een belangrijke rol te spelen in ontwikkelingslanden, mede om de 'energieapartheid' aan te pakken. Het potentieel voor hernieuwbare energie wordt meer en meer herkend in regeringskringen en in de zakenwereld. Grote olie- en energiemaatschappijen investeren in toenemende mate in hernieuwbare energie. Een teken dat er toekomst en geld in gezien wordt. Met Voor Moeder Aarde nemen we hier een duidelijk standpunt in, we hebben steeds intensief geijverd voor democratisering van de energieproductie en verdeling. Een mooi voorbeeld is dat van Ecopower in Eeklo, waar de plaatselijke bevolking nauw betrokken wordt bij de windmolens op hun grondgebied, en waarbij er een intensieve bewustwordingscampagne aan gekoppeld wordt naar het eigen energieverbruik toe. In volgend nummer alvast een katern over de kernuitstap, waar dieper op deze thema's zal worden ingegaan.
Onze inzet voor (nucleaire) ontwapening blijft meer dan ooit nodig. We roepen ook jou op de ondersteuningsverklaring van Bomspotting te ondertekenen en er bij te zijn op 5 oktober op de Bomspotting. Op onze website kan je info vinden over de organisatie in heelwat regio's. Je kan de ondersteuningsverklaring downloaden op de bomspotting website.
In Gent ondertekenden o.a. reeds Burgemeester Frank Beke, Schepen Daniel Termont en Schepen Freya Van den Bossche (allen SP-A), Agalev Gemeenteraadsleden Fadime Kšse en Filip Watteeuw, Walter De Buck, ex-senator Eric Gryp, Nic Balthazar, Paul Gimeno, de Vieze Gasten, .... en reeds meer dan 70 organisaties ondertekenden de voorbije maanden deze verklaring. Hieronder o.a. 11.11.11, Bond Beter Leefmilieu, Oxfam Solidariteit, Oxfam Wereldwinkels, de Liga voor Mensenrechten, het Gents Milieufront, Forum voor Vredesactie en Voor Moeder Aarde. De volledige voorlopige lijst kan u vinden op de bomspotting website.
We hopen dat je erbij zal zijn in Kleine Brogel en wensen jou alvast een vredevolle herfst.