Bulletin Voor Moeder Aarde

Hierna enkele indrukken uit het reisverhaal van Ann Verscueren in Australië, over contacten met de aboriginals, hun heilige gronden die door toeristen zo respectloos benaderd worden, en over de huidige lamentabele situatie waarin vele aboriginals nu leven. Haar observaties komen zo sterk overeen met wat we zelf ervaarden over de situatie van de Noord-Amerikaanse indianen, dat ik het interessant vond om dit in het bulletin te brengen. Het eerste stukje gaat over toeristen die het toch niet kunnen laten om een heilige berg te beklimmen, hoewel dit volgens de lokale bewoners niet kan. Het gaat ook over onze neiging om overal foto's van te maken. Toen we op de voettocht door Noord-Amerika in Hopiland waren, werd ons ook gevraagd om geen foto's te nemen. In onderstaande tekst kan je iets begrijpen waarom je op bepaalde plaatsen geen foto's neemt. Uiteindelijk komt het ook neer op respect voor de tradities van het land waar je doorkomt. (LDK)

"Dat is een echt belangrijk heilig iets dat je daar beklimt, Uluru. Je zou beter niet klimmen. Dat is niet de kern van deze plek. Het ware van deze plek is luisteren naar alles. Misschien maakt jou dat triest, dat we je vragen om niet te klimmen. Maar dat is wat wij hoedanook moeten zeggen. Dat is wat Tjurkapa - de wetten die voortvloeien uit The Dreaming - ons oplegt." (Anangu-volk)

Echt jammer, dat honderden mensen per dag, op gevaar van eigen leven, naar de kettingen op de Rots grijpen en zwetend, hijgend, buiten adem, Uluru opklimmen. Aan de voet van de klim staat een groot informatiebord: "waarom niet klimmen?" met 10 alternatieven om een prachttijd in het Nationaal Park te hebben. Met de vraag om eerst het Cultureel Centrum te bezoeken, te begrijpen wat Uluru is, vooraleer je besluit te klimmen.

"De toerist komt hier met zijn camera en maakt overal foto's. Wat heeft hij dan? Weer een foto om mee naar huis te nemen, een stuk van Uluru voor zichzelf. Hij zou een andere lens moeten gebruiken, en daarmee tot binnenin kijken. Hij zou geen grote Rots zien dan. Hij zou de Womapython zien die daar binnenin nog leeft, zoals het altijd geweest is. En wie weet zal hij dan zijn camera weggooien." (Anangu-volk)

Voor Aboriginals ligt heel het land vol sporen (voor ons onzichtbaar) die hen vertellen waar water is, schaduw, schuilplaatsen, de juiste planten en dieren. En die wetenschap gaat voort van grootouders op kleinkinderen, en is verbonden met verantwoordelijkheid. Wie kennis heeft, is verantwoordelijk om die plaatsen te eren met de juiste woorden, de juiste dansen, de juiste muziek, de juiste ceremonies. Ook de Aboriginalkunst hangt daar mee samen. De stipjes en cirkeltjes en pijltjes vertellen over The Dreaming: waar het water is, waar de eetbare witte larven zijn, hoe de Womanpython tot Uluru kwam.

Het duurt even vooraleer je er inkomt, in hun manier van 'zien', maar het komt, langzaam. En dan gaat het kloppen. Dan begrijp je ook hoe 'makkelijk' het is om Aboriginals te vervreemden van zichzelf en hun oorsprong. Sommigen onder hen hebben letterlijk alle grond onder hun voeten verloren. ...

Een Aboriginaljongen zit op een didjeridoo te blazen, terwijl hij met een houten stokje op de grond tikt. Zijn bovenlijf is beschilderd met witte strepen, net als zijn gezicht. Het wit steekt prachtig af tegen zijn zwarte krullen en donkere huid. Een mooi zicht is het, erg erg mooi.

Alleen jammer dat hij op de betonnen tegels van het plein moet zitten terwijl de auto's achter hem oeteren in het spitsuur.

Jammer dat hij niet op aarde zit, op zand, op rotsen. Jammer dat er een potje voor hem moet staan waarin hij geld hoopt te krijgen van blanke mensen die zo snel ze maar kunnen voorbijlopen.

Jammer dat hij niet omringd is door zijn grootouders die hem leerden hoe hij duizendjarige klanken kan voortbrengen die vertellen van de Dreaming.

Erg erg jammer dus dat de Engelsen 2 eeuwen geleden hun 'Terra Incognita Australis' ('het onbekende land van het zuiden' dat volgens de wetenschappers van die tijd de landmassa in het noorden in evenwicht zou moeten houden) ontdekten en het beschouwden als 'Terra Nullis', niemandsland. De zwarten die in groepen rondzwierven hadden immers geen parlement of officiele vertegenwoordigers om het land op te eisen.

Erg erg jammer dat het land werd ingenomen om er een strafkolonie te vestigen. Land dat voor Aboriginals vol zichtbare sporen ligt van spirituele wezens uit de Dreaming, wiens wetten nu zo duidelijk met de voeten werden getreden. Zo jammer dat Aboriginals gekidnapt werden in een poging hen de Engelse cultuur op te leggen en te dienen als tolken. Velen probeerden te ontsnappen omdat ze zich verraders voelden. Anderen raakten aan de drank, of stierven aan de pokken.

Echt jammer dat duizenden pasgeboren kinderen systematisch van hun ouders werden afgenomen en 'netjes' opgevoed werden in missieposten en blanke, christelijke gezinnen. Of opgeleid werden tot dienstmeisje om toch 'iets nuttigs te doen voor de maatschappij'.

Jammer toch dat tot de jaren '50 Aboriginals niet eens staatsburgers waren. Mensen zonder stem, mensen die over het hoofd werden gezien, mensen bijeengezet in reservaten, ver weg van hun heilige plaatsen.

Ann Verscuren

< voorgaand artikel ------ volgend artikel >