Op 31 oktober 2008 steunde een meerderheid van landen een tweede VN-Resolutie die de bezorgdheid over de gezondheidseffecten van het gebruik van uranium in conventionele wapens aankaart. (1) De resolutie verzoekt belangrijke VN-agentschappen – in dit geval het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en het VN-milieuprogramma (UNEP) – om hun onderzoek naar de gezondheids- en milieuimpact van het gebruik van uraniumwapens te actualiseren en te vervolledigen.
De resolutie vraagt ook dat staten die getroffen werden door het gebruik van uraniumwapens de nieuwe onderzoeken van de VN-agentschappen helpen mogelijk maken.
De nieuw goedgekeurde resolutie spruit voort uit de in december 2007 door de VN-Algemene Vergadering aangenomen resolutie die aan belangrijke organisaties en aan regeringen vroeg om hun standpunt over de lange-termijn gezondheidseffecten van uraniumwapens naar de VN te zenden. (2)

De resolutie die gisteren werd goedgekeurd werd ingediend door Indonesië in naam van de niet-gebonden landen. De Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Israël en Frankrijk stemden tegen. De VS, het VK en Frankrijk zijn zowel gebruikers als producenten van wapens met verarmd uranium. Nederland stemde deze keer voor de Resolutie, in tegenstelling met haar neenstem van december vorig jaar. Duitsland, Oostenrijk, Finland, Ierland en Italië stemden voor terwijl veel nieuwe EU-lidstaten tegen stemden. Tsjechië koos ervoor zich te onthouden in contrast met de neenstem van vorig jaar.

Een briefschrijfactie die Friends of the Earth Vlaanderen & Brussel lanceerde kon niet verhinderen dat België zich opnieuw onthield bij de stemming. België is tot op heden het eerste en enige land dat een wet goedkeurde om elk gebruik van uraniumwapens te verbieden. Belgische campagnevoerders tegen uraniumwapens vinden de houding van de Belgische regering ondermaats.

Campagnewoordvoerder Willem van den Panhuysen: “Wij vinden dat België met de wet in de hand een voortrekkersrol moet vervullen en zich moet verenigen met landen die uraniumwapens willen verbieden. Het is daarom bijzonder jammer dat de Belgische regering laat zien dat ze twijfelt door niet resoluut deze Resolutie te ondersteunen, een resolutie die niet meer vraagt dan dat er grondig wetenschappelijk onderzoek wordt verricht.”

In mei 2008 nam het Europees Parlement een resolutie aan die opriep voor een globaal verdrag voor een verbod van uraniumwapens. (3) De resolutie kreeg de steun van 94 % van de Europese parlementsleden. Landen van de Europese Unie zijn echter traag in hun reactie op het gewicht van de publieke consternatie over het aanhoudend gebruik van wapens met verarmd uranium.

“Nadat de VN-stemronde van december 2007 de gebruikers en producenten van uraniumwapens verraste, schatten we in dat er aanmerkelijk meer tegenstand zou zijn dit jaar”, verklaarde een woordvoerder van ICBUW (International Coalition to Ban Uranium Weapons). “We zijn heel tevreden dat Noorwegen en Finland ten gunste van de Resolutie stemden en helemaal in de wolken over de politieke omslag van Nederland. De beslissingen van deze drie landen zijn het resultaat van heel vastberaden campagnevoeren door NGO's en politici in die landen.”

“ICBUW verwelkomt de zet om de standpunten van VN-agentschappen te vervolledigen en te actualiseren, vooral dan van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Gezien de weelde aan nieuwe peer-reviewed onderzoeken naar de schadelijke effecten van blootstelling aan uranium, is het standpunt van de WHO – dat dateert van 2003 – in toenemende mate onhoudbaar geworden. Zelfs tot 2003 werd de WHO bekritiseerd voor het buiten beschouwing laten van sleutelgegevens die het gevaar van verarmd uranium suggereren. ICBUW hoopt dat de WHO deze keer meer transparant zal zijn in zijn rapporteringsproces.”

Wat de twee andere VN-agentschappen betreft is de benadering van UNEP (VN-milieuprogramma) progressiever. UNEP heeft herhaaldelijk zijn bezorgdheid geuit over de besmetting van grondwater en heeft gezien dat grondige onzekerheden bestaan over de lange-termijn impact van besmetting met uranium. Ondertussen betekent het door het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) geponeerde doel van de verbreiding van het gebruik van kernenergie een belangenconflict wanneer het gaat om de aanpak van de impact van laagradioactieve straling op de menselijke gezondheid en het milieu.

De VN-Algemene Vergadering zal begin december 2008 opnieuw stemmen over de Resolutie.

Over ICBUW
De International Coalition to Ban Uranium Weapons is een samenwerkingsverband van 96 organisaties in 26 landen dat campagne voert voor een verbod op het gebruik van uranium in alle conventionele wapens. ICBUW streeft ook naar compensatieregelingen voor bevolkingen die getroffen worden door het gebruik van deze wapensystemen.
Website: www.bandepleteduranium.org

Referenties
1 Resolutie A/C.1/63/L.26: 'Effects of the use of armaments and munitions containing depleted uranium': http://www.bandepleteduranium.org/en/docs/75.pdf
2 UN General Assembly Passes DU Resolution: http://www.bandepleteduranium.org/en/a/152.html
3 European Parliament passes far reaching DU resolution in landslide vote: http://www.bandepleteduranium.org/en/a/181.html

Internationale Actiedag voor een wereld zonder uraniumwapens
Vanwege de presidentsverkiezingen in de VS is de internationale actiedag verschoven naar 25 november 2008. De actie zal plaatsvinden in Brussel. Een onderhoud op de Federale Overheidsdienst voor Buitenlandse Betrekkingen staat op het programma. Verdere informatie volgt later.
Voor info: Willem van den Panhuysen, willem@motherearth.org

Friends of the Earth Vlaanderen & Brussel (voorheen Voor Moeder Aarde) is lid van Friends of the Earth International