Brussel - 9 juni 2004. Een breed platform van organisaties bepleit vandaag de afbakening van GGO-vrije zones in België. In een GGO-vrije zone wordt de teelt van genetisch gemanipuleerde gewassen verboden. Dergelijke zones zijn van belang om een GGO-vrije landbouw en voeding te waarborgen. Daarom ijveren diverse milieu-, Noord-Zuid en boerenorganisaties ervoor dat het wettelijk installeren van GGO-vrije zones mogelijk wordt[1] en dat lokale of regionale besturen die GGO-vrij willen blijven officieel in deze vraag erkend kunnen worden. Deze oproep wordt gesteund door verschillende Vlaamse en Waalse politieke partijen[2].

Heel wat regionale en lokale autoriteiten in België en Europa wensen de teelt van genetisch gemanipuleerde organismen (GGO's) niet toe te laten op hun grondgebied. Zij doen dit om de kwaliteit van voedingsproducten te waarborgen, om de biodiversiteit te behouden, de biolandbouw te beschermen of om een sociaal-economisch drama voor hun landbouwers te voorkomen[3].

Indien de commerciële teelt van GGO’s in Europa wordt toegelaten, dan verhoogt het risico op een grootschalige besmetting van de Europese landbouw en voedselproductie. Van keuzevrijheid voor boeren en consumenten zou dan alsmaar minder sprake zijn.

Landbouwers die GGO-vrij willen produceren, worden in hun teeltkeuze bedreigd door naburige velden met gengewassen. Genetisch gemanipuleerde planten verspreiden hun nieuwe eigenschappen in de natuur door kruisbestuiving tot kilometers ver. Zo besmetten ze niet GGO-gewassen. In Amerika en Canada, waar de teelt van GGO-gewassen breed is verspreid, zijn landbouwers die gangbaar of biologisch telen hiervan het slachtoffer. Ze lijden zware financiële verliezen omdat ze door de besmetting van hun gewassen met GGO’s hun oogsten niet meer GGO-vrij kunnen afzetten[4].

“Eenmaal genetisch gemanipuleerde organismen zijn verspreid in het milieu, kan men ze niet meer terughalen”, zegt Karen Simal van Greenpeace. “En daar waar studies beschikbaar zijn over de impact van GGO's, geven ze aanleiding tot bezorgdheid. Het is beter uit te gaan van het voorzorgsprincipe en de besmetting van andere gewassen te voorkomen. Ons milieu en onze landbouw hebben zones nodig die gevrijwaard blijven van GGO’s. Het is een belangrijke bijdrage voor een GGO-vrije landbouw.”

“De meerderheid van Europese en Belgische consumenten in Europa wil geen genetisch gemanipuleerde organismen op hun bord”, zegt Geert Gommers van Velt[5]. “Zij hebben recht op een gegarandeerde toegang tot voedingswaren uit een voedselketen die volledig vrij is van genetische manipulatie. Daarom is het belangrijk dat onze landbouw gevrijwaard blijft van besmettingsgevaar.”

“GGO’s bieden geen meerwaarde voor landbouwers”, zegt Louis de Bruyn van Wervel. “Integendeel. Beloftes van meeropbrengst worden niet altijd waargemaakt. En de GGO-teelt wordt nu al geconfronteerd met het opduiken van 'superonkruid', dat resistent is tegen de onkruidverdelger die daarbij wordt gebruikt. Daardoor zijn steeds meer en giftigere onkruidverdelgers nodig, wat schade toebrengt aan het milieu en hogere kosten voor de landbouwer met zich meebrengt.”

“Wij betwijfelen of klassieke landbouwmethodes, of het nu om boerenlandbouw of biologische productie gaat, in coëxistentie met GGO-landbouw kunnen blijven bestaan zonder van de GGO's schade te ondervinden”, zegt Koen Dhoore van VAC. De landbouwstructuren in Vlaanderen zijn daarvoor te versnipperd.”

“Zolang de kwestie van aansprakelijkheid nog niet is geregeld, stevenen we af op een economische ramp voor niet-GGO landbouwers”, zegt Wouter Vankeirsbilck van BioForum. "Er zijn voorzorgsmaatregelen nodig om de besmetting van andere gewassen en wilde varianten te voorkomen. Als GGO-landbouwers niet verplicht worden om die maatregelen te nemen, is het niet zeker dat zij verantwoordelijk kunnen gesteld worden voor de schade die zij veroorzaken aan het milieu of aan andere oogsten."

Contactpersoon pers:
Karen Simal, Greenpeace 0496/12 21 00
Lionel Delvaux, Inter-Environnement Wallonie 081/255.295

Volledig dossier beschikbaar op de website www.greenpeace.be

[1] Een verankering in richtlijn 2001/18/EG inzake de doelbewuste introductie van GGO’s in het milieu en/of in regionale wetgeving rond coëxistentie.
[2] Zowel de partijen SP.A, CD&V, Groen!, MR, cdH en Ecolo steunen de inrichting van GGO-vrije zones, al dan niet onder specifieke voorwaarden. Een uitgebreider overzicht van de verschillende partijstand-punten vindt u in bijlage.
[3] In Vlaanderen en Wallonië zijn er tal van GGO-vrije gemeentes die zich verzetten tegen de installatie van GGO-proefvelden. Een aantal regio’s in Europa verklaarde zich recent GGO-vrij. Een overzicht van België en Europa vindt u in bijlage.
[4] Zo heeft besmetting in de Canadese provincie Saskatchewan de teloorgang van bijna de volledige biologisch landbouwsector veroorzaakt en vinden alle niet-GGO landbouwers het erg moeilijk, zo niet onmogelijk om GGO-vrije gewassen te verbouwen. Meer info over de negatieve socio-economische impact van de teelt van GGO’s in Amerika en Canada is te vinden in het rapport ‘Seeds of doubt. North American farmers’ experiences of GM crops’, www.soilassociation.org
[5] 80% van de Belgen die reeds van GGO’s hebben gehoord, verkiezen GGO-vrije voedingsproducten (INRA Belgium, februari 2000); meer dan 70% van alle Europeanen wil geen GGO-voeding (Eurobarometer, December 2001).

Friends of the Earth Vlaanderen & Brussel (voorheen Voor Moeder Aarde) is lid van Friends of the Earth International