12 februari '03, Speech in het Zuiderpershuis aan het eindpunt van de manifestatie. Antwerpen zegt Neen: geen oorlogsvoorbereiding in onze haven. Het is niet de eerste keer dat het ons overkomt. Dat een oorlog maanden van tevoren wordt aangekondigd. Dat de troepenopbouw en de krijgsvoorbereidingen openlijk worden aangevat. Dat ons land daarbij betrokken is.

Het is ook niet de eerste keer dat bij zoveel geweldsdrang de wereld de adem inhoudt. Het is nochtans geen aardbeving die ons boven het hoofd hangt, geen verwoestende tyfoon, geen in werking tredende vulkaan. Het gaat om een onheil dat stap voor stap wordt voorbereid door duizenden, tienduizenden mensen, want anders komt het nooit voor elkaar.

Deze mensen zijn niet alleen staatsleiders tijdens hun vergaderingen, generaals op hun kantoren en soldaten in hun eenheden en op hun vliegdekschepen. Daar is veel meer voor nodig. Daar zijn bondgenoten voor nodig, bevriende politici, die instemmend knikken of oorverdovend zwijgen, en mensen die de publieke opinie warm of murw maken, niet zozeer voor de oorlog zelf, maar voor de onafwendbaarheid ervan. En ook dat is niet genoeg.

Er zijn ook mensen nodig zoals jij en ik, burgers die geen overzicht krijgen van de handelingen, maar die wel worden ingeschakeld: chauffeurs van vrachtwagens, machinisten van treinen die het legermateriaal vervoeren, havenwerkers die het krijgsmaterieel helpen verschepen, politiemensen die dit in goede banen helpen leiden, seingevers, stationschefs, onderhoudswerkers, de mensen die de vervoerscontracten opstellen, vrachtbrieven controleren, en op alle andere manieren helpen laden en lossen en het konvooi in beweging zetten.

Dat is onze zwakte, maar het is tevens onze kracht.

Hoe onafwendbaar de oorlog ook wordt voorgesteld, de meeste mensen in Europa, in België zijn er niet van overtuigd. Oorlog lost een conflict nooit op. "Ik weet wat een oorlog écht betekent, zegt Robert Fisk, journalist van The Independent. "Bush en Blair hebben het alleen van horen zeggen. Er is één uitzondering en dat is Collin Powell. Maar voor de rest is er in de Amerikaanse of de Britse regering geen kat die weet wat oorlog écht betekent. Herinner je dat George Bush destijds zijn dienst in Vietnam heeft ontlopen. Ik heb de oorlog van dichtbij gezien", zegt Fisk. "En oorlog, dat is in de eerste plaats de dood, de verschrikking van kermende mensen, afgerukte ledematen, verkoolde en rottende lichamen…".

Ik wens niemand een oorlog toe. De bommen en de kogels zullen in Irak vallen, niet bij ons. Maar de bommen en de kogels zullen wel van hier vertrekken. En 'hier', bedoel ik letterlijk. Daaraan kunnen wij iets doen. Dat is onze verantwoordelijkheid.

Er zijn reeds tientallen treinen met oorlogsmaterieel vanuit de Antwerpse haven verscheept om de oorlog tegen Irak mogelijk te maken, er zijn er nog tientallen gepland.

De Belgische regering kan deze transporten verbieden. Ze verschuilt zich achter NAVO-akkoorden en stelt dat het om verplichtingen gaat die het moet uitvoeren. 'Verplichtingen' die leiden tot medewerking aan oorlog mogen we niet nakomen. Minister Michel heeft in antwoord op een parlementaire vraag toegegeven dat de regering kan beslissen om deze transporten niet door te laten. De massale verplaatsing van militair materieel die nu bezig is, 200 treinen d.w.z. 10 000 wagons, kan immers niet als een standaardtransport worden beschouwd. Onze regering laat van akkoorden die oorspronkelijk afgesloten zijn voor de bevoorrading van Amerikaanse troepen in Duitsland misbruik maken om een oorlog voor te bereiden.

En het Antwerpse stadsbestuur? Burgemeester Willockx van Sint-Niklaas heeft door zijn weigering gemeentepolitie in te zetten om de Amerikaanse soldaten op zijn grondgebied extra te beschermen, laten zien dat een gemeente dit soort operaties wel degelijk haar medewerking kan ontzeggen. Het Antwerpse stadsbestuur is niet verplicht haar politie in te zetten om geweldloze acties en blokkades tegen de transporten te voorkomen. Ze kan deze acties zelfs ondersteunen en de politie vragen ze niet te hinderen. Het Antwerpse stadsbestuur kan haar werknemers en die van het havenbedrijf de vrijheid geven om medewerking aan militaire transporten te weigeren wegens gewetensbezwaren. Het Antwerpse stadsbestuur kan de informatie over de oorlogstransporten waarover ze beschikt bekend maken en elke vraag tot medewerking bv. politieondersteuning weigeren. Het Antwerpse stadsbestuur kan de milieu- en veiligheidsvoorschriften strikt laten naleven en deze naleving grondig controleren. Het Antwerpse stadsbestuur kan veel.

Door de oorlogstransporten toe te laten, nemen onze regering en het Antwerpse stadsbestuur de politieke beslissing om het oorlogsbeleid van Blair en Bush te steunen. Het kan nochtans anders. Overheden, waar is uw moed?

Wij kunnen zelf uit onze huizen komen. Dat kan in alle eenvoud, een beetje vastberadenheid is voldoende. Wij leven niet in heroïsche tijden en omstandigheden, bescheidenheid past ons op dit moment in onze beschavingsgeschiedenis. Maar we kunnen ons optrekken aan en inspiratie putten uit ons eigen Belgische en Vlaamse verleden. Ook toen waren er momenten waarop mensen die niet in vette letters de geschiedenisboeken haalden, tegen de stroom oproeiden van oorlog en geweld.

Vandaag worden per trein de oorlogsladingen vanuit Duitsland aangevoerd om hier te worden verscheept. Zestig jaar geleden reden er ook oorlogstreinen door ons land, in omgekeerde richting. Ook toen leek daar niets aan te doen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden joden die in België door de nazi's gevangen werden genomen, per trein vanuit de Dossinkazerne in Mechelen naar het vernietigingskamp in Auschwitz (Polen) gedeporteerd. Op maandag 19 april 1943, omstreeks half twaalf 's avonds, werd de 20ste deportatietrein (stoomloc type 44, dertig goederenwagons en een rijtuig voor de Duitse soldaten) door drie jongemannen tot staan gebracht. In een bocht van het spoor tussen Boortmeerbeek en Haacht plaatsten zij een met rood papier beplakte stormlamp tussen de rails. Zij slaagden erin een wagon te openen en zeventien mensen te laten ontsnappen, alvorens de Duitse bewakers begonnen te schieten. Tijdens het vervolg van de rit op Belgisch grondgebied (via Leuven, Tienen, Sint-Truiden, Tongeren, Visé en Montzen) konden nog ongeveer tweehonderd mensen zich uit de trein bevrijden. Allemaal konden zij nadien rekenen op hulp van de Belgische bevolking. Niemand van hen werd verraden. Van de drie jongemannen werd er later een gefusilleerd, de beide anderen overleefden een concentratiekamp.

Als de treinen toch aankomen en de schepen zijn volgeladen, moeten ze langs de sluizen op de Schelde vooraleer naar de Golf te koersen. Ook dat kan anders.

Louis Paul Boon beschrijft in Het Geuzenboek hoe gewone mensen uit het Vlaanderen van de zestiende eeuw, die hij daar vermeldt omdat ze voor de rest niet belangrijk genoeg zijn voor de geschiedenisboeken, een sluis saboteren om oorlogsschepen het uitvaren te beletten.

Tien dagen geleden werd in Duitsland, in Mannheim-Feudenheim een legertransport op weg naar de haven van Rheinau, waar het zou worden verscheept naar de Golf, meer dan een uur geblokkeerd door een paar tientallen mensen.

Op het treintraject tussen Glasgow en de Glen Douglas-basis aan de westkust van Schotland, het grootste wapendepot van de NAVO in Europa, weigerden twee treinbestuurders uit Motherwell (Schotland) een vrachttrein te besturen die geladen was met munitie en bestemd was voor de Britse troepen die momenteel naar de Golf worden gezonden.

Het is mogelijk.

De treinladingen oorlogsmaterieel die hier nog moeten toekomen om van hieruit verscheept te worden, kunnen wij blokkeren. Een met rood papier beplakte stormlamp kan ons een baken zijn. Hier in de stad aan de stroom kunnen wij tegen de stroom in roeien. Laat dit voor onze politici een uitnodiging zijn om ons te vervoegen, om de kant te kiezen van de rede en niet alles in het werk te stellen om van op de rede, gevrijwaard door de politie, toe te kijken hoe alweer een schip vol oorlogsmateriaal onze haven vertrekt.

Laat het niet gebeuren.

Onze Havens Wapenvrij! Wapentransporten in de Antwerpse Haven  Nieuwe transporten des doods via Antwerpen en Rotterdam op komst (10/4/2003)  Kazerne Westakkers: Actie trainstopping 19 maart - blokkeren toegang militair kwartier  Stop criminalisering geweldloos verzet  1 & 2 maart, Melsele TRAINSTOPPING: Zet de vrede op het spoor  Persbericht 16 februari 2003, VREDESACTIVISTEN BLOKKEREN MILITAIR TRANSPORT  Persbericht 12 februari 2003, Antwerpen zegt NEEN: Geen oorlogsvoorbereiding in onze haven  12 februari 2003, Speech in het Zuiderpershuis aan het eindpunt van de manifestatie  Fact sheet: wapentransporten in de Antwerpse Haven  Nieuwjaarbrief aan de Minister van Buitenlandse Zaken  Persbericht (8/1/2003): Wapentransporten in de Antwerpse Haven  Persbericht (14/1/2003): Nieuwe militaire transporten naar de Golf op komst  Onze Havens Wapenvrij: Poster to download and print (A4 .doc Version, 140k)  Meer info: Shipspotting (Vonk)