PLATFORMTEKST CAMPAGNE 'TIEN OP TIEN VOOR DE BIOLOGISCHE LANDBOUW'

Wat is biologische landbouw

De biologische landbouw is dé duurzame, toekomstgerichte landbouw. Het is een moderne landbouwmethode, die bij wet gereglementeerd is en die gecontroleerd wordt. De methode gaat uit van milieuvriendelijke technieken en producten; ze integreert de zorg voor het milieu in de bedrijfsvoering. Bio-producten zijn in België herkenbaar aan het Biogarantielabel of aan de vermelding van het EG-nummer, 'controle Blik' of 'controle Ecocert'.

Tien redenen om te kiezen voor biologische landbouw

Biologische landbouw levert een duurzame oplossing voor de problemen waarmee de gangbare landbouw kampt.
1. Dit is een duurzame en milieuvriendelijke landbouwmethode. Chemische bestrijdingsmiddelen worden niet gebruikt en dankzij de bodemzorg treedt er geen bodemdegradatie op.
2. De voedingskwaliteit van biologische producten is goed, onder meer dankzij de teelteisen: geen pesticiden, hormonen of preventieve antibiotica. Dieren krijgen nooit dierlijke producten te eten (!). Bovendien blijkt dat bioproducten een hoger drogestofgehalte hebben: meer waar voor je geld dus én een betere bewaarbaarheid.
3. Biologische landbouw is rendabel op micro- en op macroniveau. Biobedrijven zijn leefbaar, maar dan wel dankzij de hogere productprijzen. Op macro-economisch niveau, voor de gemeenschap dus, is de biologische landbouw duidelijk een zeer interessante optie. Zware (milieu)kosten, eigen aan gangbare landbouw en gedragen door de gemeenschap worden door de biologische landbouw immers niet of veel minder veroorzaakt.
4. Deze methode is arbeidsintensief en zorgt dus voor meer werkgelegenheid. Gemiddeld is er 20 tot 30% meer arbeid nodig dan in de gangbare landbouw, voor eenzelfde bedrijfsoppervlak. Het gaat hier om zinvol werk, zowel voor laag- als voor hooggeschoolden.
5. Voor het sociaal-culturele leven op het platteland betekenen biologische bedrijven een nieuwe motor. Ze zijn een aantrekkingspool voor bewuste consumenten en sommige biobedrijven kunnen voedselproductie combineren met een vorm van opvang, zorg of begeleiding.
6. De biolandbouw leent zich prima voor natuur- en landschapsontwikkeling, heeft positieve effecten op de biodiversiteit en laat ruimte voor natuurlijke landschapselementen.
7. Dierenwelzijn krijgt in deze landbouwmethode veel aandacht, dankzij de strenge normen.
8. Biolandbouw biedt de beste perspectieven voor duurzaam grondgebruik en wereldwijde voedselzekerheid. De VN en de Wereld Handelsorganisatie schatten de kansen voor biologisch voedsel hoog in, ook voor boeren in ontwikkelingslanden. In derdewereldlanden blijkt de invoering van bio-landbouw de productie op te voeren met maar liefst 300%. Kleine markten in ontwikkelingslanden zijn zo beter in staat om genoeg voedsel te produceren voor de plaatselijke markt en voor de export.
9. De noord-zuid relatie kan in evenwicht komen, omdat biologische landbouw in de eerste plaats voor plaatselijke markten produceert.
10. Bioboeren vinden weer arbeidsvreugde, door de grote waardering van hun omgeving.

Stand van zaken in Vlaanderen

In Vlaanderen werden in 1996 ongeveer 740 ha landbouwgrond biologisch bewerkt. Sinds kort groeit de aandacht voor de biologische landbouw in de gangbare distributiekanalen en in de gangbare vakpers.
Maar elders in Europa ontwikkelt de biologische landbouw zich sneller. Die groei kwam er vooral na en dankzij de Europese erkenning en regelgeving. Vooral Oostenrijk, Denemarken en Duitsland lopen vooraan.

Over het algemeen blijkt, dat de volgende factoren kunnen zorgen voor de groei van de biologische landbouw:
promotie- en voorlichtingscampagnes bij producenten, distributie en consumenten;
acties van grootdistributeurs;
gerichte ondersteuning vanuit de overheid
De doelstelling: 10% in 2010
De ondertekenende organisaties en overheden willen voor de biologische landbouw een belangrijker plaats in het Vlaamse landbouwlandschap. Het streven is een groei van de biologische landbouw tot 10% van het landbouwareaal tegen het jaar 2010.

Drempels

Maar voor het zo ver is, moeten er nog drempels uit de weg geruimd worden. Productie, afzet en omkadering kampen immers met problemen die een verdere groei in de weg staan.

voor de afzet

1. De biologische landbouw is onvoldoende bekend bij het publiek. De gemiddelde consument heeft weinig weet van wat biologische landbouw is, waar de producten te koop zijn en wat de labels precies betekenen.
2. Consumenten twijfelen (onterecht!) aan de kwaliteit en versheid van de producten. De biologische landbouw heeft dus een imagoprobleem.
3. Een grote drempel is het prijsverschil tussen biologische en gangbare producten. Dat bioproducten duurder zijn, komt gedeeltelijk omdat de sector nog klein is. Maar ook de grotere arbeidsintensiteit en de grotere grondbehoefte (in feite sociale en ecologische pluspunten) maken bio duurder. De meerwaarde is overigens maatschappelijk van belang, want je kan net zo goed zeggen dat gangbare landbouwproducten te goedkoop zijn. De milieuschade (water- en bodemverontreiniging, volksgezondheid) wordt immers op de gemeenschap afgewenteld.
4. Dat er weinig verkooppunten zijn, die bovendien slecht bekend zijn, is de vierde drempel.

bij de productie

5. Ook de boeren weten nog onvoldoende van de biologische landbouw of waar ze informatie kunnen vinden. En onbekend is onbemind: de biologische landbouw krijgt in de beroepssector vaak een oubollig etiket opgeplakt.
6. De biolandbouw is nog onvoldoende gestructureerd. De koepelorganisatie BioForum is nog niet lang van start gegaan en de deelnemende organisaties kampen met een gebrek aan middelen om die werking goed uit te bouwen.
7. De drempel naar omschakelen ligt voor de meeste boeren erg hoog. De financiële hectaresteun (co-financiering EU en België) werd einde 1999 stopgezet.
8. De biologische landbouw creëert meerwaarden op het terrein van gezondheid, milieu en tewerkstelling. Nochtans worden de meerkosten alleen door de bioteler gedragen.
9. Er zijn nauwelijks opleidingen voor de professionele bio-teelt, of onderzoek naar de biologische teelt.
10. Tot voor kort ondernam de overheid nauwelijks initiatieven voor de biologische landbouw. Van een gecoördineerde visie en dito beleid was geen sprake. Op Vlaams vlak lijkt daar verandering in te komen.

Vragen aan de overheid

Meer dan 150 organisaties hebben intussen deze oproep ondertekend. Ze vragen aan de overheid, de biologische landbouw te steunen. Als die de kaap van 10% haalt, is ze beslist levenskrachtig genoeg om breed uit te groeien. Beknopt volgen hier de vragen aan de overheid:
1. Steun voor promotie en voorlichting aan consumenten, landbouwers, handel en onderwijs. Steun voor vorming aan landbouwers.
2. Bevordering van de controle en bescherming van biologische producten en van hun kwaliteit
3. Een aangepast fiscaal beleid om het prijsverschil te verkleinen. Zo vergroot de afzet.
4. Subsidiëring van de bio-organisaties zodat zij hun rol kunnen spelen
5. Omschakelingssteun voor landbouwers
6. Gedeeltelijke compensatie van de hogere kosten die gevestigde bioboeren maken
7. Investeren in biologisch landbouwonderwijs, zodat deskundigen kunnen opgeleid worden in landbouw, omkadering, onderwijs en distributie
8. Fundamenteel en praktijkonderzoek naar de biologische landbouw
9. De aanpassing van het MAP dat nu de biolandbouw discrimineert
10. Een forum uitbouwen waarbij het beleid inzake biolandbouw wordt voorbereid, gecoördineerd en geëvalueerd.