Wat is biologische landbouw?

Biologische landbouw is een milieuvriendelijke landbouwmethode waarbij geen kunstmatige meststoffen en chemische pesticiden worden gebruikt.. Hierin verschilt ze van de gangbare landbouw. De gangbare boer tracht immers op een intensieve manier een zo groot mogelijke opbrengst te bekomen. Bio-landbouw is niet hetzelfde als geïntegreerde landbouw. Deze combineert technieken van de gangbare landbouw met enkele milieuvriendelijke oplossingen. Evenmin is ze gelijk te stellen met de biologisch-dynamische landbouw, die gebaseerd is op ideeën van de antroposofie. Daarbij wordt gewerkt volgens de principes van de biologische landbouw, maa wordt ook rekening gehouden met de aanwezigheid van onzichtbare krachten in de natuur.
De biologische landbouw is wettelijk geregeld (zie: Wat is bio, Europese verordening) en wordt gecontroleerd door erkende controleorganisaties. Ook de verwerking van bioproducten wordt gecontroleerd.
Natuurlijk kan je ook zelf biologisch tuinieren. Steeds meer mensen telen hun eigen groenten met respect voor de natuur.

Waarom is biologische landbouw beter voor het milieu?

De biologische boerderij wil op een duurzame en milieuvriendelijke manier aan landbouw doen. Dat betekent dat er gewerkt wordt in harmonie met de natuur en gestreefd naar een vruchtbare aarde, gezond water en gezonde lucht. Ook de biodiversiteit is gebaat bij de biologische landbouw, die een plaats laat aan kleine, maar nuttige natuurelementen (gemengde hagen, rietkragen,...). Veel inheemse plant- en diersoorten vinden er een toevlucht voor het oprukkende geweld van bestrating, bebouwing of intensieve landbouw

Is bio gezond?

Biologische producten moeten net als gangbare producten voldoen aan de algemene voedingsmiddelenwetgeving. Met andere woorden: de kwaliteitseisen die gelden voor gangbare voeding, gelden ook voor biovoeding. Maar bio is meer…

Ontegensprekelijk zijn biologische producten in de eerste plaats gezonder, omdat er geen residuen in zitten. In de biologische landbouw is het gebruik van chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen en kunstmest bij plantaardige teelt en groeihormonen in de veehouderij niet toegestaan. Ook preventief gebruik van antibiotica in de veehouderij is verboden. Bij de verwerking van biologische voedingsmiddelen zijn synthetische toevoegingen, zoals chemische geur-, kleur- en smaakstoffen en conserveringsmiddelen, niet toegestaan.

Biologische landbouw is een natuurlijke landbouwmethode. Sommigen beweren dat dit leidt tot meer schimmels, bacteriën of besmettingen met fytotoxinen. Studies wijzen echter uit dat dit niet het geval is. In vele gevallen blijkt zelfs het tegendeel.
Zo is het ook duidelijk dat besmettingen met BSE in biologisch rundvlees in principe niet kan voorkomen. De oorzaak van de ziekte is immers een ziektekiem afkomstig uit het meel dat gemaakt wordt van slachtafval. Biologische runderen krijgen geen dierlijk meel in hun voeding toegediend en kunnen op die manier dus niet met de ziekte besmet raken.

Hoe wordt de biologische kwaliteit gecontroleerd?

De biologische productie van plantaardige en dierlijke producten is wettelijk vastgelegd op Europees niveau. Niet alleen de productie zelf (geen kunstmest of pesticiden, geen antibiotica in het voer...) ligt vast. Ook de manier waarop de controle moet gebeuren, is bepaald. Het zijn de controleorganisaties die nagaan of de normen worden nageleefd. De controleurs bezoeken telers, verwerkers en winkeliers. Ze nemen stalen voor analyse en ze vragen alle nodige documenten op die de biologische kwaliteit moeten bewijzen. Ze volgen dus het hele traject van een product: van het veld tot op je bord.

In België zorgen twee gespecialiseerde, onafhankelijke organisaties voor de controle en de certificering van de producten van biologische landbouw: Blik en Ecocert. Hiervoor zijn beide erkend door het ministerie van Landbouw en geaccrediteerd door het ministerie van Economische Zaken.

Ook de verwerking van biologische producten wordt gecontroleerd.
De Europese en Belgische wetgeving rond de plantaardige biologische productie bepaalt het volgende voor de verwerking van biologische producten:
Elk bedrijf dat biologische producten wil verwerken en aanbieden, moet zich jaarlijks aanmelden bij een erkende controleorganisatie. In België is dit Blik of Ecocert.
Minstens 95% van de gebruikte ingrediënten moet van gecontroleerd biologische teelt zijn. Alle niet-biologische ingrediënten moeten toegelaten zijn volgens de limitatieve lijst voorzien in de wetgeving.
Er mogen geen chemische hulpstoffen gebruikt worden (kleur-, smaak-, of bewaarmiddelen).
Als het bedrijf zowel biologische als niet-biologische grondstoffen gebruikt, moet de opslag van grondstoffen en afgewerkte producten duidelijk gescheiden zijn, zodat er geen verwisseling kan gebeuren. Vooraleer de verwerking van biologische producten wordt aangevat, moeten alle installaties gezuiverd worden. Vaak lossen bedrijven dit op door de biologische productie te plannen bij het begin van de week of de dag, wanneer alle lijnen leeg en zuiver zijn.
Verwerkende bedrijven worden gecontroleerd door Blik of Ecocert. Daarbij wordt zowel het bedrijf zelf geïnspecteerd als de boekhouding. Zo kan worden onderzocht of de hoeveelheid biologische producten overeenstemt met de aangekochte grondstoffen.

Hoe herken ik een bio-product?

Bio-producten zijn voorzien van een gecertificeerd label, dat garandeert dat ze door bovengenoemde controlemechanismen als 'bio' zijn erkend. Bovendien zijn in België de termen 'biologisch', 'ecologisch' en 'organisch' wettelijk beschermd wat alle plantaardige en dierlijke voedingsmiddelen betreft. Als je ze leest op een verpakking, mag je er dus van uitgaan dat het ook werkelijk om een bio-product gaat.

Waar kan ik biologische produkten kopen?

Vlaanderen en Brussel tellen momenteel meer dan 500 verkooppunten van biologische voedingsproducten.

Heel wat biologische boeren verkopen hun verse groenten en fruit rechtstreeks op de boerderij zelf. Sommige boeren doen dat onder de vorm van een groente- of fruitabonnement, anderen hebben een winkeltje. Bij een aantal kan je zo binnen lopen voor eieren of andere producten.
Op plaatselijke markten vind je vaak één of meer kraampjes met biologische producten. In Brussel en Heist-op-den-Berg is er een markt met uitsluitend bioproducten.

Je kan de ingrediënten voor je biologische maaltijd ook bij een natuurvoedingswinkel halen. Voor winkels met het Biogarantielabel® is het zo: groenten, fruit, rijst en brood zijn gegarandeerd biologisch. Voor andere voedingswaren en in andere natuurvoedingswinkels ga je na of het etiket refereert naar de biologische landbouw en naar de betrokken controleorganisatie.

Vergeten we ook de Wereldwinkel niet. Daar vind je producten waarvoor de boer uit de tweederde wereld gegarandeerd een eerlijke prijs heeft gekregen. Steeds meer wereldwinkelproducten worden volgens de biologische teeltmethode geproduceerd.

Ook verschillende grootwarenhuizen hebben nu een uitgebreid assortiment biologische voedingswaren. Er bestaan zelfs al enkele superettes met uitsluitend bioproducten in de rekken.

Velt vzw, de consumentenorganisatie voor de biologische landbouw, heeft voor jou al deze gegevens per type verkooppunt en per postnummer gerangschikt in de consumentengids 'Biologisch Vlaanderen in een Notendop' (http://www.velt.be/Notendop/notendop.htm).

Meer info: Bioforum
www.bioforum.be/oostvlaanderen.html